تحلیلگر

2011-11-20T14:38:00.001-08:00

در گذشته وقتی مرد بدبختی دست نیاز دراز می کرد با این جمله ی ریاکارانه ردش می کردند :"شکیبایی داشته باش". در میان سیاستمداران تازه به قدرت رسیده رایج است از مردم بخواهند برای حفظ دستاوردهای انقلاب شان شکیبایی بورزند. شاید. اما من بیشتر متمایل به این نظرم که انقلاب های بسیاری به خاطر شکیبایی زیاد مردم از دست رفتند. من مخالفتی با امیدواری ندارم اما ناشکیبایی را ترجیح می دهم. زمان آن رسیده که ناشکیبایی خودی در جهان نشان دهد تا یکی دو درس به آنهایی بدهد که می خواهند امید به ما بخورانند یا رویای آرمانشهر را !

کتاب نوت بوک-ژوزه ساراماگو-مینو مشیری-نشر ثالث

بازگشت از هرات

2011-10-26T14:02:00.000-07:00

تصويري از افغانستان

بازگشت از هرات

هنوز گرد و خاك هرات را از لباس هايم نتكانده ام كه به سفارش دوستان دست به قلم مي برم ، تا پيش از آن كه تصاوير هرات در حافظه ام كمرنگ شوند آنها را بر كاغذ بنشانم .

در اين سفر به جاي اقامت در هتل و مهمانسرا ، مهمان خانواده هاي مهمان نواز هرات بودم و اين ، فرصتي را فراهم كرد تا ساعت هاي طولاني به گفتگو دربارة گذشته و حال افغانستان بنشينم .

افغانستان در يك نگاه

افغانستان حدود ايران وسعت دارد ( 600 هزار كيلومتر مربع ) . مرز غربي افغانستان را ايران پُر كرده است و جنوب و شرق افغانستان را پاكستان . شمال افغانستان هم از غرب به شرق با تركمنستان ، اوزبكستان و تاجيكستان هم مرز است. در شرق افغانستان مرز كوهستاني كوچكي با كشور چين وجود دارد .

استان هاي هرات و نيمروز در غرب افغانستان قرار دارند و استان هاي بلخ و فارياب در شمال افغانستان . استان قندهار بزرگترين استان جنوبي كشور زادگاه طالبان و همچنين زادگاه حامد كرزاي رئيس جمهور فعلي افغانستان و آيت الله محسني مرجع تقليد شيعيان افغانستان است .

استان كابل در مركز افغانستان قرار دارد و بزرگترين پايگاه نظامي نيروهاي آمريكايي ( پايگاه بگرام ) نيز در نزديكي كابل قرار گرفته است .

شهرهاي مهم افغانستان به ترتيب جمعيت كابل ، هرات ، قندهار و مزار شريف هستند.

گرچه سرشماري دقيقي صورت نگرفته است ، جمعيت افغانستان حدود 20 ميليون نفر تخمين زده مي شود . نزديك به 50 درصد افغاني ها از نژاد پشتون هستند كه در 200 سال اخير حكمراني بر افغانستان را به دست داشته اند . هم سلسلة پادشاهي افغانستان (خاندان دُرّاني ) ، هم كمونيست هايي كه ارتش سرخ شوروي را به افغانستان دعوت كردند ، هم طالبان و هم حامد كرزاي همه از قوم پشتون هستند . تنها در مدّت كوتاه حكومت مجاهدين ( دولت برهان الدين ربّاني ) تاجيك ها بر سر حكومت بودند كه در آن زمان نيز مجاهدين پشتون به رهبري گلبدين حكمتيار حاضر به پذيرش حاكميّت آنها نشدند .

حدود 20% جمعيت افغانستان از قوم تاجيك و فارسي زبان هستند . ازبك ها و هزاره ها هر كدام حدود 10% جمعيت افغانستان را تشكيل مي دهند و بقية جمعيت افغانستان را هم تركمن ها- ترك ها – بربري ها – بلوچ ها و ساير اقوام تشكيل مي دهند .

هزاره ها و نزديك به نيمي از تاجيك ها شيعه هستند و بقية جمعيت افغانستان اهل سنّت هستند . پشتون ها و هزاره ها دهها سال است با همديگر عداوت دارند و در اين مدت نزاع هاي خونيني داشته اند . چرا كه پشتون ها به نظام « كاست ها » اعتقاد دارند و بر اساس اين نظام ، هزاره ها را قومي پست مي دانند و حاضر نيستند آنها را در مديريت كشور مشاركت بدهند .

عليرغم اين مسأله ، در حال حاضر دو تن از معاونان حامد كرزاي هزاره هستند و هزاره ها با برنامه ريزي هوشمندانه اكثريت كرسي هاي مجلس قانون گذاري افغانستان را هم به دست گرفته اند .

نزاع بر سر قدرت

امان الله خان درّاني با پيروزي در جنگ با انگليسي هاي كمپاني هند شرقي به نوعي پايه گذار پادشاهي درّاني ها در افغانستان بود و در سال 1298 شمسي استقلال افغانستان را اعلام نمود . امان الله خان با سفر به اروپا به فكر متجدّد كردن افغانستان افتاد و از جمله كارهاي او ايجاد مدارس جديد و كشف حجاب زنان بود . بعد ها پادشاهي به نادرخان درّاني رسيد و فرزند او محمد ظاهر خان معروف به ظاهر شاه آخرين پادشاه افغانستان بود كه با كودتاي داوود خان ( قائم مقام و شوهر خواهرش) از سلطنت خلع شد و تا پايان عمر مقيم ايتاليا بود . داوود خان كه با كودتا قدرت را به دست گرفته بود خود قرباني كودتاي افسران كمونيست شد و همراه با خانواده اش در بمباران كاخ حكومتي به دست نيروي هوايي افغانستان كشته شد .

شاخه هاي خلق و پرچم از حزب دموكراتيك خلق افغانستان پس از سقوط خاندان درّاني قدرت را به دست گرفتند و نور محمد تره كي ، حفيظ الله امين ، ببرك كارمل و نجيب الله خان رهبران اين احزاب كمونيست به ترتيب رؤساي دولت شدند . تلاش هاي دولت هاي كمونيستي براي سركوب مذهب باعث شد كه « نيروهاي جهادي » شكل بگيرند و به جنگ مسلّحانه با دولت بپردازند . كمونيست ها ( يا به قول افغاني ها خلقي ها ) مرتكب اشتباه ديگري شدند و براي سركوب « مجاهدين » از ارتش سرخ شوروي تقاضاي كمك كردند .

در 25 آذر 1358 هجري شمسي ارتش سرخ شوروي در اقدامي نسنجيده كشور افغانستان را اشغال كرد و تا 8 ارديبهشت ( ثور) 1371 شمسي ( نزديك به 13 سال) به اين اشغال ادامه داد .

كوهستاني بودن افغانستان ، عدم وجود امكانات ترابري سنگين از جمله خط آهن و جادة آسفالته ، پراكندگي جغرافيايي و گسترة وسيع جنگ مجاهدين و بالاخره در آميختگي احساسات مذهبي و وطن دوستانة ملت افغان باعث شد روس ها به جز سرافكندگي و روسياهي حاصلي از اين نبرد نداشته باشند . البته بديهي است كه همانطور كه ويت كنگ ها در جنگ ويتنام متّكي به كمك هاي مالي و نظامي شوروي و چين بودند ، مجاهدين هم در جنگ افغانستان متّكي به پول ها و سلاح هاي آمريكايي بودند . در همين دوران آمريكايي ها از طريق سازمان اطلاعاتي ( استخبارات ) پاكستان بذر طالبان را در مدارس ديني پاكستان ( كه مهاجران افغاني را زير پوشش خود مي گرفتند) كاشتند .

با خروج ارتش سرخ ، نظام كمونيستي در افغانستان فرو پاشيد و نجيب الله خان آخرين رئيس دولت كمونيست به مقرّ سازمان ملل در كابل پناهنده شد . جمعيت اسلامي افغانستان كه مجموعه اي از گروههاي جهادي بود رهبري افغانستان را به دست گرفت . صبغة الله مجدّدي رهبر اين جمعيت بود و برهان الدين ربّاني و احمد شاه مسعود به ترتيب رئيس جمهور و وزير دفاع دولت مجاهدين بودند . گلبدين حكمتيار كه پيشتر نيز نامش ذكر شد برسر سهمي كه در قدرت طلب داشت به جنگ با مجاهدين پرداخت و حزب اسلامي و جمعيت اسلامي به كشتار هم پرداختند !

در حالي كه مجاهدين سرگرم نزاع بر سر قدرت بودند ملّاهاي تندرو و خشن از مدارس ديني پاكستان سر بيرون كردند و در حركتي خزنده و با حمايت ارتش و استخبارات پاكستان افغانستان را اشغال كردند . دولت مجاهدين پس از چهار سال سرنگون شد و طالبان به رهبري ملّا محمد عمر با ايدة احياء دوران اوج امپراطوري اسلامي به خلافت خليفة دوّم بر منبر حكومت نشستند . طالبان پس از فتح كابل نجيب الله خان آخرين رئيس دولت كمونيست را از مقرّ سازمان ملل بيرون كشيدند و اعدام كردند .

طالبان

دوران هشت سالة حكومت طالبان از دوران اشغال افغانستان توسط روس ها هم براي مردم افغانستان سخت تر گذشت . طالبان تلويزيون و موسيقي را ممنوع كردند ، تحصيل زنان را ممنوع ساختند و پوشيدن روبند ( بُرقع ) را براي زنان و پوشيدن كلاه و يا سربند (دستار ) و گذاشتن ريشي به درازاي حداقل يك « قبضه » را براي مردان اجباري كردند .

در حكومت طالبان حدود اسلامي مثل گردن زدن ، قطع دست ، سنگسار و شلّاق زدن جزئي از زندگي روزمرّه شد . طالبان براي هيچ خلافي زندان يا جريمة نقدي نمي بريدند بلكه كتك مي زدند و حدّ جاري مي ساختند !

نمايندة امر به معروف در مساجد افغانستان مستقر شد و مردان هر محلّه در هر وعدة پنجگانه نماز جماعت حضور و غياب مي شدند ! طالبان هزاره هاي شيعه را كافر مي دانستند و به كشتار آنها مي پرداختند و كشتن هزاره ها را عين صواب و داراي ثواب مي دانستند !

پايان ملّاها

ماجراي عجيب و غريب يازدهم سپتامبر 2001 ميلادي و در پي آن حملة آمريكا به افغانستان نشان دهندة اين بود كه «گردانندگان صحنه » سناريوي نويي را براي افغانستان ترسيم كرده اند . حكومت خوف انگيز طالبان ظرف 3 روز از هم پاشيده شد و سران طالبان به همراه رهبران القاعده كه « برادران ديني » آنها بودند مراكز قدرت را رها كردند و گريختند. حامد كرزاي به عنوان رئيس دولت انتقالي از آمريكا به كابل آورده شد و پس از آن دو دوره صندلي رياست جمهوري افغانستان را اشغال كرد.

افغانستان امروز

افغانستان پس از چند دهه آتش و خون امروز فضايي صلح آميز به خود مي بيند . گرچه طالبان با حمايت قدرت هاي خارجي (عمدتاً استخبارات پاكستان و سپاه قدس ايران ) همچنان نفس مي كشند و هر از گاهي با يك عمليات انتحاري ابراز وجود مي كنند به نظر نمي رسد شانسي براي بقا داشته باشند .

آمريكايي ها ميليارد ها دلار براي سازندگي افغانستان خرج مي كنند . تنها ولايت هرات در سال 200 ميليون دلار اعتبارات بازسازي از آمريكا دريافت مي كند . بديهي است كه آمريكايي ها براي رضاي خدا پول خرج نمي كنند ، افغانستان از اين پس پايگاه نظامي و بازار محصولات آنها خواهد بود امّا به نظر مي رسد آمريكايي ها به يك بازي برنده – برنده مي انديشند . در مجموع بر خلاف تبليغات معمولاً دروغ رسانه هاي جمهوي اسلامي ، آمريكايي ها در افغانستان موفق بوده اند و اغلب افغان ها از آمريكايي ها راضي هستند .

دموكراسي افغاني

گرچه افغانستان هنوز راهي طولاني را براي بازسازي سخت افزاري در پي دارد ، در مسير بازسازي نرم افزاري گام هاي بلندي برداشته است . جامعة افغانستان امروز با سنّت هايش زندگي مي كند امّا در عرصة برنامه ريزي و سياست كاملاً سكولار و پلوراليستيك اداره مي شود . همة احزاب حق مشاركت در انتخابات دارند حتّي باقيمانده هاي طالبان هم كه سلاح را بر زمين گذاشته اند مورد عفو قرار گرفته اند و در ساختار قدرت سهيم هستند .

همة احزاب و گروهها رسانه هاي آزاد دارند . نزديك به 400 شبكة تلويزيوني خصوصي بدون استفاده از ديش و ريسيور ماهواره در خانه هاي افغانستان قابل دريافت هستند. هيچ نوع سانسور و مميزي در عرصة رسانه وجود ندارد و اقتصاد نيز به شيوة بازار آزاد اداره مي شود .

شخصاً شاهد اين بودم كه رسانه هاي افغان با صراحت و بدون تعارف دولت را نقد مي كردند .

مردم افغانستان گرچه امكانات كمتري از مردم ايران دارند ولي نسبت به ايراني ها سرشار از نشاط و انرژي و اميد هستند ، مملكت را متعلّق به خودشان مي دانند و هيچ « ولايتي » صاحب قدرت مطلقه و " حقّ وتو " در زندگي آنها نيست. ارتباط افغانستان با جامعة جهاني پويا و گسترده است و تجارت رونق دارد . صنايع در افغانستان نوپا هستند و كشاورزي و دامپروري بيشتر به شيوة سنتي انجام مي گردند. كشت و فروش مواد مخدّر هنوز يكي از منابع ارزي افغانستان است .

بر خلاف ايران ، در افغانستان اعتياد محدود به طبقات فقير و بي سواد جامعه است و سرعت رشد اعتياد نيز پايين تر از ايران است .

گرچه بيش از نيمي از زنان هرات هنوز بُرقع به سر دارند امّا محدوديتي در مورد حجاب و اجباري در مورد شعائر ديني نه از سوي حكومت و نه از سوي ملّت افغانستان در كار نيست . در كابل و مزار شريف كه مردم كمتر سنّتي هستند زنان زيادي بدون حجاب به كار و فعاليت در عرصه هاي سياست و فرهنگ و رسانه مشغولند .

افغانستان و جمهوري اسلامي ايران

جمهوري اسلامي ايران در افغانستان فاقد پايگاه مردمي است . افغان ها استخبارات پاكستان و نظام حكومتي ايران را به چشم توطئه گران و تفرقه افكناني مي بينند كه مانع رشد و توسعة افغانستان هستند . از نظر افغان ها ، جمهوري اسلامي سعي مي كنند با هزينه كردن پول هاي هنگفت اقليّت شيعة افغانستان را عليه اكثريت سنّي بشوراند و آنها را به عنوان يك اهرم فشار در تعاملات سياسي براي خود حفظ كند . در همين حال جمهوري اسلامي سعي دارد با كمك هاي مالي و تسليحاتي به طالبان فضاي افغانستان را ملتهب و نا امن نگه دارد تا سياست آمريكا را در افغانستان شكست خورده معرفي كند . همچنين جمهوري اسلامي با دادن رشوه هاي كلان به مقامات سياسي افغانستان ، نظام سياسي اداري افغانستان را به فساد مي كشاند .

سفير و اعضاي سفارت و كنسولگري هاي ايران در افغانستان عمدتاً نيروهاي اطلاعاتي و امنيّتي هستند كه در پوشش عملكرد ديپلماتيك به سازماندهي عمليات اطلاعاتي مي پردازند . علاوه بر آن فِساد مالي نمايندگان ارشد جمهوري اسلامي باعث شده كه آنها « صدور ويزا » را با مانع رو به رو كنند و باايجاد « بازار سياه ويزا ! » سود كلاني به جيب بزنند .

در افغانستان با كتابي به نام « رد پاي فرعون » آشنا شدم كه توسط « رزاق مأمون » روزنامه نگار افغاني نوشته شده و انتشارات سعيد افغانستان آن را منتشر ساخته است .

نويسنده اين كتاب جمهوري اسلامي را در توطئه ترور احمد شاه مسعود نيز دخيل دانسته و ادعا كرده كه جمهوري اسلامي تلاش وسيعي را براي تجزية افغانستان انجام داده است .

نخبه ها و تحصيلكرده هاي افغانستان به دقت تحوّلات سياسي ايران را دنبال مي كنند و به جرأت مي توانم بگويم به ندرت در ميان تحصيلكرده هاي ايراني كسي چنان اطلاعاتي از حوادث افغانستان دارد كه تحصيلكرده ها و طبقه ي ، نخبة افغانستان از اوضاع ايران دارند .

كساني كه من ملاقات كردم از وضعيت ناگوار حكومت سركوب ، دروغ و فساد در ايران متأسف بودند و براي ايراني ها آرزوي آزادي از ورژن ايراني طالبان را داشتند .

سناريو

گرچه خواندن دست بازيگران عرصة سياست كار دشواري است امّا به نظر مي رسد نظام سرمايه داري براي مقابله با كمونيست ها كه در سوريه ، عراق ، يمن و افغانستان قدرت را به دست گرفته بودند و در ايران نيز فضاي مبارزه با رژيم پهلوي را در دست داشتند به ايجاد يك كمربند مذهبي در ايران ، افغانستان و پاكستان پرداخت . در عين حال براي آن كه اين مهره ها در آينده موي دماغ نظام جهاني سرمايه داري نشوند آنها را چنان افراطي قالب ريزي كرد كه در دراز مدّت محكوم به شكست باشند . نمايش طالبان آمد و رفتي تندتر داشت و نمايش ملّاهاي ايراني آمد و رفتي كند تر .

امّا همانطور كه كارل ماركس نابغة عرصة اقتصاد و فلسفه پيش بيني كرده بود نظام سرمايه داري در درون خود به بن بست رسيده است . به نظر مي رسد كه روس ها با انقلاب پيشرس كمونيستي خود فقط اين اتفاق را به تأخير انداختند . بحران اقتصادي جهاني و ماجراهاي پاييز اروپايي و وال استريت آمريكا نشان مي دهند كه نظام سرمايه داري بايد به بازسازي عميق ساختاري خود بپردازد .

اين كه سرنوشت ملّت هايي مثل افغانستان و ايران در اين بازسازي چگونه خواهد شد و بهار عربي به كدام سو خواهد رفت و سكانس آخر سريال طالبان و رژيم جمهوري اسلامي ايران چگونه رقم خواهد خورد از حدّ فهم نويسندة اين سطور بيرون است .

توسعه غیر متوازن و آسیب های اجتماعی

2011-08-31T03:58:00.003-07:00

منظور از توسعه غیر متوازن رشد ناهماهنگ نهادهای اقتصادی و اجتماعی است . برای مثال اگر صنایع خودرو سازی رشد کنند اما جاده ها متناسب با آن رشد نکنند ما با افزایش بار ترافیکی و عوارض مربوط به آن روبرو خواهیم بود.

یکی از ویژگی های توسعه در کشور ما ،نا متوازن بودن آن است .نامتوازن بودن توسعه زمانی اتفاق می افتد که بالاترین سطح مدیریتی یک کشور فاقد دانش و توانایی های مدیریتی باشد.توسعه غیر متوازن نه تنها به ارتقاء سلامت و رفاه در جامعه منجر نمی شود که مشکلات و آسیب های اجتماعی را افزایش می دهد . براین اساس می توان با قاطعیت مهم ترین عامل رشد آسیب های اجتماعی در ایران را بی صلاحیتی بالاترین سطح مدیریت کشور دانست.

این که گفتمان غالب مدیران ارشد این کشور حاوی ((فرافکنی)) مشکلات به ((دشمن ))است نشان می دهد که آنان خود نیز اگر چه به ظاهر این حقیقت را کتمان می کنند اما در عمق با احساس گناه ناشی از خیانت خود در گیرند. در واقع برای تعیین میزان جرم هریک از مسوولان اداره کشور می توانید از همین ابزار استفاده کنید : هر که بیشتر از ((دشمن)) سخن می گوید مجرم تر است.

تفاوت ساختارهای حکومتی

2011-08-27T13:37:00.000-07:00

فرصتی دست داد که راجع به تفاوت ساختارهای حکومتی برایتان چند خطی بنویسم.این تفاوت را با ذکر مثالی روشن می سازم :

فرض کنید من دچار کمردرد می شوم و علیرغم این که دو سه هفته ای استراحت می کنم و داروی مسکن می خورم و شکیبایی می کنم بهبودی رخ نمی دهد بنابراین برایم ضروری می شود که به پزشک مراجعه کنم.

حالت الف

من در یک نظام حکومتی«لیبرال دموکراسی»زندگی می کنم.(دوران حکومت جمهوری خواهان نومحافظه کار در ایالات متحده ی آمریکا).در فضای اینترنت یا سایر فضاهای آگهی به جستجوی درمانگاه و درمانگر مناسب می گردم.با انبوهی از آگهی ها و تنوع کثیری از روش های درمانی مواجه می شوم.بسته به این که توانایی مالی من چقدر باشد نوع درمان انتخابی من از دریافت ماساژ چینی تا پذیرش در مجهزترین مرکز فوق تخصصی ستون فقرات متفاوت می گردد.طبقه بندی روش های درمانی بر اساس هزینه ی آنهاست و خدماتی که من دریافت خواهم کرد بر اساس توانایی مالی من است.

حالت ب

من در یک نظام حکومتی«سوشیال دموکراسی»زندگی می کنم(کشور سوئد).من تحت بیمه ی درمانی هستم و دولت موظف است تمام هزینه ی درمانی مرا بپردازد اما من قرار نیست درمانگر و درمانگاه خود را انتخاب کنم.سازمان بیمه گر من پزشک و درمانگاهی را که من به عنوان خط اول درمان باید به آن مراجعه کنم را مشخص کرده است.تنها دروازه ی ورود من به قلمرو درمان همین پزشک و همین مرکز درمانی است.من به این مرکز مراجعه می کنم و قدم های بعدی درمان توسط این پزشک برایم ترسیم می شوند.خدمات درمانی ای که من دریافت می کنم هیچ ارتباطی با شرایط مالی شخص من ندارند بلکه بر اساس جدول کلان هزینه-فایده برای جامعه تعیین می شوند.

حالت ج

من در یک نظام حکومتی«سوشیال لیبرال»زندگی می کنم(دوران حکومت دموکرات ها در ایالات متحده آمریکا).دولت موظف است مرا به بیمه ی همگانی خاصی متصل کند.اگر بخواهم از این بیمه ی همگانی استفاده کنم و درمان ارزان قیمت(نه رایگان)دریافت کنم باید از دروازه ای که سازمان بیمه گرتعیین می کند وارد برنامه ی درمانی شوم اما اگر مراجعه به این پزشک و مرکز درمانی را دوست نداشته باشم آنوقت مجاز هستم خودم به مرکز درمانی مورد انتخاب خودم مراجعه کنم اما هزینه ی درمان را هم خودم باید بپردازم.

حالت د

من در یک نظام حکومتی«فاشیستی»زندگی می کنم(حکومت ولایت فقیه در ایران یا حکومت ولادیمیر پوتین در روسیه)دولت بودجه ی کلانی را از درآمدهای ملی بابت هزینه ی درمان من دریافت کرده است اما این بودجه را صرف خرید تجهیزات ایجاد پارازیت روی ماهواره یا تحقیقات طب اسلامی در بنیاد مصباح یزدی کرده است.بنابراین من صاحب جیب خود نیستم چرا که دولت از جیب من برداشت می کند اما برای مراجعه به مرکز درمانی درست مثل کسانی که در یک حکومت سرمایه محور(لیبرال دموکراسی)زندگی می کنند پرداخت هزینه ی درمان به عهده ی خودم است و سطح خدمات درمانی که دریافت می کنم بستگی به شرایط مالی من دارد.

اگر فرصتی دست داد این چهارنظام را در ابعاد دیگر(ساختار مالیاتی-نهادهای تجارتی-حجم دولت و....)نیز مقایسه خواهم کرد.

ظهور و سقوط فاشیسم

2011-08-27T13:31:00.000-07:00

در دایره المعارف اینترنتی ویکی پدیا فاشیسم با این موء لفه ها تعریف شده :

((نظامی ضد کمونیسم، ضد کاپیتالیسم،ضد پلورالیسم ،ضد آنارشی))

((نظامی به شدت مذهبی ،به شدت ملی گرا ، به شدت تمرکز خواه ))

و در انتها:

نظامي كه در آن دولت تبديل به يك (( مذهب )) مي گردد!

در این مقاله میخواهم راجع به همین گزارهء آخر صحبت کنم.

در کتاب ((برادران کارامازوف )) داستایوسکی ، با 5 چهره از کارامازوف ها روبرو هستیم :

1- ((کارامازوف پدر )) نماد اشرافیت مضمحل و فاسد است ، دلقکی که در شهوات غوطه ور است اما از آنجا که صاحب ثروت است بر دیگران آقایی میکند .

2- ((ایوان کارا مازوف)) نماد ((تکنوکرات های منفعت طلب )) است . او در پی فرصتی است تا بدون این که ((هزینه بپردازد )) ثروت کارامازوف پدر را برباید .

3- ((دیمیتری کارامازوف)) نماد(( ملت احساس مدار)) است .او در پی احساسات خود روان است و هیجانات و شوریدگی ها قلاده بر گردن او افکنده اند . او کاری به کار جنگ های معرفتی یا نبرد های قدرت ندارد . اما اگر ((پدر )) در مقابل کام گرفتن احساسات او قرار بگیرد سر او را می شکند و خیال قتل او را نیز در سر می پروراند .

4- ((آلکسی کارا مازوف)) نماد (( تکلیف مداران )) است. کسانی که از خود عبور کرده اندو دغدغهء رنج و شادی دیگران را دارند. آلکسی آنگاه که لازم می بینند لباس کشیش به تن می کند وآنگاه که شرایط تغییر میکند این لباس را در می آورد، دیر را ترک می کند و به میان مردم می رود .

صحنه ای که آلکسی به تاوان گناه دیمیتری (( گاز گرفته می شود )) نشانی است از این که تکلیف مداران قرار است قربانی همان ملتی باشند که برای رنج و شادی او می کوشند!

5- اسمردیا کوف (بدبو !) پنجمین چهرهء شاخص خانوادهء کارا مازوف ،فرزند نامشروع و نو کر صفت کارا مازوف پدر است . گرچه او تنها کسی است که بی چون و چرا تابع کارامازوف پدر است (ذوب در ولایت!) اما در نهایت او تنها کسی است که دست به خون پدر می آلاید !اسمردیاکوف نماد طبقهء((لمپن پرولتاریا)) است گروهی از اراذل و اوباش که اشرافیت مضمحل و فاسد به او هویت می دهد و در انتها قدرت را از اشرافیت فاسد تحویل می گیرد.

در ایجاد یک فرآیند فاشیستی چند گروه دخالت دارند:

1- اشرافیت مضمحل و فاسد که به جز پول هیچ ابزاری برایش باقی نماند ودر نتیجه نیاز به نوکری بی چون و چرا دارد.

2- تکنو کرات های منفعت طلب که مشروعیت اشرافیت مضمحل را زیر سوال می برد اما حاضر به پرداخت هزینه نیست.

3- ملت احساساتی که به دنبال شوریدگی ها و جنون ها و کام خواهی های خود است و پشت سر پرچم هرکسی که به او قول کمک بدهد می دود .

4- اسمردیاکوف بدبو یا همان اراذل و اوباش که جایی را که تکنوکرات های منفعت طلب خالی گذاشته اند را پر می کند !

در نظام جمهوری اسلامی دقیقا جایگاه هر کدام از اینها مشخص است :

1- اشرافیت مضمحل و فاسد همان روحانیت فربه است که نماد آن علی خامنه ای است .

2- تکنوکرات های ترسو اعم از کارگزاران سازندگی ، انجمن اخوت لاریجانی ها ،انجمن اسلامی مهندسین و امثال قالیباف و توکلی اند که اشرافیت فاسد را به چالش می کشند اما حاضر نیستند هزینه ای بپردازند لذا با متد ((یکی به نعل ،یکی به میخ )) حرکت می کنند .

3- توده های احساساتی ملت نیز که تکلیف شان روشن است !

4- ودر نهایت اسمردیاکوف بدبو، طبقه لمپن پرولتاریا ، همان تیم احمدی نژاد است ،بی هویت ، بی ریشه ، فرزند نامشروع روحانیت اشراف زده و تابع بی چون وچرا ودر عین حال (( پدر کش))

ودر برابر نظام فاشیستی تنها یک گروه اجتماعی باقی می ماند:

((آلکسی کارا مازوف ها )) ! آنها که دغدغه ملت ( دیمیتری کارامازوف) را دارند و نه سر به آخور((کارامازوف پدر )) فرو می برند و نه با (( اسمردیاکوف )) پیمانی می بندند .

چرا از فاشیسم به برادران کارامازوف رسیدم؟

زیرا ((ایوان کارامازوف)) است که پیشنهاد دهنده ء تز ((دولت به عنوان یک مذهب )) است . او تئوریسین فاشیزم است بدون این که بداند که فاشیسم با ((لمپن پرولتاریا)) می آید و او را به ((جنون )) می کشاند .

در انتهای رمان (( برادران کارامازوف)) سرنوشت یک جامعهء به فا شیسم فرو غلطیده را می بینیم : پدر(اشرافیت فاسد ) کشته شده است ، اسمردیاکوف (لمپن ها ) پس از قتل پدر خودکشی کرده است، ایوان (روشنفکرهای رذل منفعت خواه ) به جنون افتاد ه و دیمیتری (ملت) محکوم به حبس ابد با اعمال شاقه شده است! تنها (( آلکسی)) است که ((آزاده )) زندگی کرده و ((آزاد )) مانده است و هنوز در اندیشه ء آزادی (( دیمیتری )) است.

از قاجار تا احمدي نژاد

2011-08-21T19:54:00.000-07:00

فاشيزم محصول اشرافيت فاسد است. احتباس ثروت، رفاه زدگي مي آورد و هميشه در حول وحوش اشرافيت رفاه زده، اوباشي جمع مي شوند كه در يك همزيستي مسالمت آميز پس ماندۀ غذاي اشراف را بخورند و از آنان محافظت كنند.

به تدريج كه اوباش گردن كلفت مي شوند تصميم مي گيرند كه اشراف را كنار بزنند و خودشان جاي آنها بنشينند.

از آنجا كه اوباش از طبقۀ پاييني جامعه ( پرولتاريا) بر مي خيزند ابتدا به غلط تصور مي شود كه اين جابه جايي قدرت، خيزش تودۀ زحمتكش است ( مردي از جنس مردم! ) اما همانطور كه ماركس گفه است اين افراد به جاي (( پرولتاريا ))، (( لمپن پرولتار )) هستند و جزو (( نيروهاي ضد انقلاب مرتجع )) محسوب مي شوند. آنها نيامده اند كه ساختار را عوض كنند بلكه از ضعف اربابان شان استفاده كرده اند تا آنها را كنار بزنند و بر جاي آنها بنشينند. بنابراين گفته مي شود)) : فاشيزم ضد سرمايه دارهاست ولي مدافع سرمايه داري است.))

فاشيزم طبقۀ نوكيسه اي را جايگزين اشراف مي كند، طبقه اي كه ظرف يك نسل خود به اشرافيت فاسد جديدي مبدل مي گردد و درون خود نطفۀ فاشيزم ديگري را مي پروراند.

از آنجا كه فاشيست ها در جايگاهي تكيه زده اند كه خود مي دانند استحقاق آن را ندارند دچار احساس حقارت عميقي هستند كه آن را با دفاع رواني (( واكنش سازي )) تبديل به (( خودبزرگ بيني )) مي كنند و احساس جانشين خدا بودن مي كنند. بنابراين در همه جاي جهان فاشيست ها ادعاي (( مديريت جهاني )) مي كنند.

رضاخان و دار و دسته اش فاشيست هايي بودند بر عليه اشرافيت فاسد قاجار، يك نسل بعد احمدي نژاد و دار و دسته اش فاشيست هايي بودند عليه اشرافيت فاسد بازماندگان خميني!

انقلاب پرولتاريا

از آنجا كه در كشورهاي پيش صنعتي ( پيش مدرن) طبقۀ پرولتاريا طبقه اي انسجام يافته نيست، خود قادر به ايجاد يك جنبش نيست. اينجاست كه (( طبقۀ متوسط )) به جاي ((طبقۀ پرولتاريا )) پرچمدار انقلاب مي گردد. همانهايي كه به عقيدۀ ماركس (( خرده بورژوا )) هستند و منافع شان در ثبات اجتماع است طلايه دار انقلاب مي شوند.

نه (( لنين )) عضو پرولتاريا بود، نه (( چگوارا )) !

جنبشهاي دانشجويي نمونۀ ديگري از حركت طبقۀ متوسط شهري بود كه انقلاب كرد و از آنجا كه اين طبقه زبان توده را نمي دانست به سرعت قافيه را باخت و قدرت را به آخوندها كه زبان توده را مي دانستند واگذار كرد. مهندس مهدي بازرگان در مصاحبه با اوريانا فالاچي مي گويد:

(( آيت الله خميني زبان توده هاي مردم را مي داند و توده هاي مردم زبان آيت الله خميني را مي دانند.)) !

آخوندها متعلق به جامعۀ فئودال بودند بنابراين ساختار سياسي- اجتماعي را به پيش از اصلاحات اميركبير برگرداندند.

فضاي فئودال- رنسانس- كاپيتاليسم

در فضاي فئودال اساسا فكر كردن به انقلاب پرولتاريا غير منطقي است. انقلاب پرولتاريا متعلق به فضاي كاپيتاليستي است. فضاي فئودال نياز به (( رنسانس )) دارد تا به سمت مدرنيته حركت كند.

اگر مدرنيته به سمت كاپيتاليسم حركت كند بذر انقلاب پرولتاريا را درون خود خواهد كاشت. كاري كه سران ايالات متحده مي كنند اين است كه با علم كردن يك دشمن خارجي و رويكرد ميليتاريستي- امپرياليستي وقوع اين انقلاب را به تاخير بياندازند. بحران اقتصادي اخير اما نشان از اين داشت كه حتي رويكرد مذكور نيز نمي تواند بر بن بستي كه كاپيتاليسم ايجاد مي كند فائق آمد به همين دليل دموكرات ها با حركت دادن ايالات متحده به سمت يك نظام سوسيال دموكراسي به جاي ليبرال دموكراسي مامور نجات جامعۀ امريكا هستند. اما براي نجات جامعه اي كه هنوز نياز به رنسانس دارد چه بايد كرد؟

اگر با نگاهي تاريخي بخواهيم به اين پرسش پاسخ دهيم تنها يك جنگ تمام عيار است كه قادر به درهم شكستن ساختارهاي فئودال و ضرورت يافتن بازسازي اقتصادي- صنعتي است.

(( رنسانس )) در ايتاليا با جنگ هاي داخلي ايتاليا آغاز شد و پايان عصر فئوداليته در اروپا با جنگ جهاني اول رخ داد، در آمريكا با جنگ داخلي شمال- جنوب و در ژاپن با جنگ جهاني دوم فئوداليته به پايان رسيد.

حتما مي پرسيد يعني تغيير در نظام حاكميت ايران نياز به جنگ دارد؟

پاسخ اين است كه بله اما اين جنگ (( طريقيت )) دارد نه (( موضوعيت )).

جنگ به خودي خود ارزش اصلاحي ندارد بلكه از طريق نابود كردن نظام اقتصادي فئودال است كه ارزش مي يابد. نابودي نظام اقتصادي فئودال در ايران نزديك است. تصرف بازار ايران توسط اقتصاد چيني در كنار تحريم اقتصادي جهاني زوال اقتصاد فئودال را حتمي ساخته است بنابراين تنها راه حل رژيم ايران براي به تعويق انداختن مرگ خود يك حكومت نظامي- امنيتي به شيوۀ صدام حسين است كه با سير كردن نيروهاي نظامي- امنيتي عليرغم فروپاشي اقتصادي، حكومت بدون پشتوانه را حفظ كند.

كم هزينه ترين راه براي نجات كشور

در چنين شرايطي كم هزينه ترين راه براي نجات كشور كودتاي نظاميان عليه حكومت است. در صورتي كه گروهي از فرماندهان خردورز و ميهن دوست بتوانند ساختار منسجم و متحدي را تشكيل دهند و عليه فاشيزم موجود كودتا كنند مي توانند پس از يك دولت انتقالي نظامي، حكومت را به نظامي دموكراتيك تحويل دهند. در غير اين صورت تنها راه جايگزين اين است كه طبقۀ متوسط شهري به جاي شيوۀ اعتراض مدني به تشكيل ميليشيا و مبارزۀ مسلحانه روي آورد تا تعادل و سكون نظامي- امنيتي موجود در هم بشكند.

سرانجام اتحاد های تاکتیکی

2011-02-08T08:40:00.000-08:00

1-وقتی از موزه ی جنگ مسکو بازدید می کردیم،خانم راهنما به تفصیل از دلاوری های مردم«اتحاد جماهیر شوروی»در مقابل«تجاوزآلمان هیتلری»سخن می گفت ولی چیزی از نقش«ژوزف استالین»در آغازتجاوز هیتلر به همسایگانش نمی گفت!«استالین»به طمع این که با حمله ی هیتلر به«لهستان»او نیز اجازه ی کشورگشایی در اروپای شرقی را پیدا کند با هیتلر پیمان برادری منعقد کرده بود.درواقع میلیون ها نفر از مردم شوروی قربانی ماری شدند که استالین در آستین پرورده بود!

2-در زمستان 1358،وقتی تازه تنور تبلیغات انتخاباتی اولین دوره ی انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران گرم شده بود،نورالدین کیانوری دبیرکل حزب توده ی ایران اعلام کرد حزب توده از کاندیدایی حمایت خواهد کرد که «پیرو خط امام باشد»!

در همان ایام،«اکثریت»چریک های فدایی خلق نیز به طمع شریک شدن در غنائم،با «حزب جمهوری اسلامی»وارد یک «اتحاد تاکتیکی»شدند.«حزب توده»و«چریک های فدایی خلق،اکثریت»تصور می کردند پس از این که با«تیم روحانیون»کنار بیایند و ملی مذهبی ها(طرفداران لیبرال دموکراسی)را سر به نیست کنند،نوبت به مواجهه با«حجج اسلام!»خواهد رسید.غافل از این که حجج اسلام پس از این که با«برچسب لیبرال»(که حزب توده طراح آن بود)ملی مذهبی ها را از صحنه بیرون راندند،با«چماق مذهب»متحدین تاکتیکی خود را قلع و قمع خواهند کرد.

3-برخلاف آنچه مشهور است،سیاست عرصه ی دغل بازی نیست.در کوتاه مدت سیاست بازان دغلباز پیروز از میدان بیرون می آیند اما از دیدگاه تاریخی این پیروزی چند دهه ای،جرقه ای بیش نیست.هنوز تمام طول عمر«جمهوری اسلامی»به دوران سلطنت ناصرالدین شاه قاجار هم نرسیده است.دغل بازی رهبران روحانی جمهوری اسلامی کار دست شان داد:اتحاد تاکتیکی روحانیون با«لمپن ها»زمینه ساز حذف روحانیت از عرصه ی سیاسی ایران خواهد شد.«محمود احمدی نژاد»و«محمدرضا رحیمی» ها که امروز تیغ خود را برای حذف هاشمی رفسنجانی تیز می کنند،در دوران ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی در سمت استانداری مشغول خدمتگزاری به«آیات عظام»بودند.به فیلم ها و عکس های تاریخی به جا مانده از جلسات اولین دوره ی مجلس شورای اسلامی نگاهی بیاندازید.در حالی که«لمپن ها»در صحن مجلس مشغول«کتک زدن»لیبرال ها هستند،هاشمی رفسنجانی به عنوان رئیس مجلس لبخند شادمانه ای به لب دارد!چهره ی اندوهگین امروز هاشمی رفسنجانی تاوانی است در ازای لبخند شادمان آن روز او.

4-«ماریو بارگاس یوسا»در کتاب«گفتگو در کاتدرال»نمونه ای خواندنی از این «اتحادهای تاکتیکی»را در قالب رمان روایت می کند.«یوسا»در این کتاب ماجرای کودتای 1956 «ژنرال اودریا»در پرو را بازخوانی می کند .وقتی این کتاب را می خوانید احساس می کنید ماجرای کودتای 1388 خامنه ای در ایران را می خوانید!فقط اسامی و تاریخ ها تغییر کرده اند،سناریو همان سناریو است!

«یوسا»بخصوص نقش«لمپن ها»در بازی های سیاسی را که هم در جریان کودتای 28مرداد 1332 و هم در جریان کودتای 22خرداد1388 ازبازیگران اصلی بوده اند،در این کتاب به زیبایی باز کرده است.

پایان قصه چیست؟همه ی متحدین تاکتیکی همدیگر را می درند!

راستی،«یوسا»امسال جایزه ی نوبل ادبیات را برد.

5-سران جمهوری اسلامی که امروز طرفدار حرکت های بنیادگرایانه ی مذهبی در کشورهای اسلامی هستند باز هم از همان رویکرد«اتحاد تاکتیکی»پیروی می کنند.روحانیون شیعه و سنی در طول تاریخ چنان عداوتی نسبت به هم داشته اند که نسبت به«اهل کتاب»نداشته اند.در سراسر سال های حاکمیت روحانیون در ایران اهل سنت سرکوب شده اند و در کشورهای اسلامی نیز جمهوری اسلامی در جهت تحریک شیعیان علیه اهل سنت ایفای نقش کرده است.

قطعا اگر روزی«اخوان المسلمین»در مصر حاکم شود رابطه ی جمهوری اسلامی با «مصر اخوان المسلمین»بهتر از «مصر حسنی مبارک»نخواهد بود.

«مسلمان ها»همانطور که به «لیبرال ها»،«سکولارها»و«مارکسیست ها» رحم نکردند به یکدیگرنیز رحم نخواهند کرد!«اخلاق»یک رویکرد تاکتیکی نیست.به قول«جورج سوروس»:«آنها که با دشمنان شان به خشونت رفتار می کنند،ناگزیر روزی با دوستان شان هم با خشونت رفتار خواهند کرد.»

پی نوشت:

«لمپن»یا«لومپن»:مخفف«لومپن پرولتاریا» (Lumpen Proletariat)

است به معنای«پرولتاریای ژنده».این اصطلاح را اولین بار«کارل مارکس»و«فردریش انگلس»در دومین کتاب مشترک خود(ایدئولوژی آلمانی:1845)به کار بردند.آنان در این اثر و آثار بعدی خود«لومپن پرولتاریا»را«خرده طبقه ای»در جامعه دانستند که برخلاف «بورژوازی»و«پرولتاریا»در تولید نقشی ندارد و در حاشیه ی اجتماع از راه های مشکوک مانند«کلاهبرداری»،«واسطه گری»،«قاچاق»و«گدایی»امرار معاش می کند.مارکس این گروه اجتماعی را وابسته و ریزه خوار بورژوازی و اشرافیت می بیند و به همین خاطر آنان را ضدانقلابی ارزیابی می کند.نمونه ای از لومپن ها در پیش از انقلاب 1357«شعبان جعفری»معروف به«شعبون بی مخ»بود که پس از کودتای 28مرداد1332به لقب«تاج بخش»مفتخر شد و از شاه «بازوبند پهلوانی»را دریافت کرد.

در سال های پس از انقلاب 1357نیز لمپن هایی مثل حسین الله کرم که در حاشیه ی بیت رهبری ریزه خواری می کند و به لقب«سردار دکتر حاج حسین الله کرم»مفتخر شده است در سرکوب حرکت های اعتراضی پس از دوم خرداد 1376نقشی اساسی داشته اند.گفته می شود لمپن ها که این روزها تحت عنوان«لباس شخصی ها»و«عناصر خودسر»از آنان یاد می شود یگان ویژه ای از سپاه و بسیج هستند.شناسنامه دار شدن لمپن ها در جمهوری اسلامی را«اتحاد تاکتیکی روحانیون با لمپن ها»نام نهاده ام.

ماجرای مرغ تخم طلای امام جمعه ی جهرم

2011-02-08T08:33:00.000-08:00

در سال های دهه ی شصت،داشتن ویدئوی خانگی جرمی بود شبیه به داشتن اسلحه ی گرم بدون مجوز!مردم یک دستگاه ویدئو را لای پتو می پیچیدند و چنان که انگار نوزادی را در بغل گرفته اند آن را به شتاب از خانه به ماشین می بردند و خانه به خانه یک دستگاه ویدئوی فرسوده را می چرخاندند تا بتوانند علاوه بر فیلم های سینمایی اغلب تکراری عصر جمعه ی تلویزیون،هر سال چند فیلم سینمایی سانسور نشده را نیز تماشا کنند.

در همان سال ها،امام جمعه ی حهرم یک دستگاه ویدئوی خانگی داشت که من اسمش را«مرغ تخم طلا»می گذارم!امام جمعه که همچون اغلب ائمه ی جمعه ی نظام جمهوری اسلامی بیشتر دل در حکومت دنیوی داشت تا امور اخروی،روشی داشت برای حکومت مطلق در شهر:هرگاه مدیر جدیدی وارد شهر می شد یکی از«ایادی امام جمعه»به عنوان فروشنده ی بازار سیاه به سراغ جناب مدیر می رفت و او را وسوسه می کرد که یک دستگاه ویدئوی خانگی بخرد تا در این شهر کوچک و غریب حوصله ی خانواده اش سر نرود.بالاخره جناب مدیر قانع می شد و پول را می پرداخت و ویدئو را به خانه می برد غافل از این که همان روز ماموران«کمیته»به خانه اش می ریزند و «آلات لهو و لعب» را در آنجا می یابند.مدیر بیچاره در یک لحظه تمام آمال و آرزوهای ارتقاء شغلی اش را نقش برآب می دید و وحشت زده از «رسوایی اخلاقی»،«آبروریزی»و«بریده شدن نان»به دنبال پناهگاهی می گشت.در این زمان،امام جمعه وارد کار می شد و «پا در میانی»می کرد و مدیر بیچاره با هزار بار پوزش و شرمندگی و تعهد به سر کار خود برمی گشت.از این پس آقای مدیر،غلام حلقه به گوش«حاج آقا»می شد.امام جمعه بر تمام«عزل و نصب ها»،«مناقصه ها و مزایده ها»و«پاداش ها و ترفیع ها»اعمال نفوذ می کرد و مدیر هم که دستش زیر سنگ«حاج آقا»بود«ولایت امام جمعه»را بر خود فرض می دانست!

ماجرای امام جمعه ی جهرم،سال هاست در سرتاسر نظام جمهوری اسلامی رواج دارد.نهادهای پشت پرده ای در این نظام(همچون سونای زعفرانیه!)ماموریت دارند تا مدیران و افراد صاحب نفوذ را دچار آلودگی های اخلاقی یا مالی کنند.

این قربانیان به دام افتاده،طبقه ی اجتماعی خاصی را تشکیل می دهند که من آن را «موالی» می نامم.«موالی»نامی بود که در صدر اسلام به«بردگان آزاد شده»اطلاق می شد.این افراد گرچه از نظر«حقوقی»آزاد محسوب می شدند اما از نظر«عرفی»همچنان یک شهروند درجه ی دو بودند.

بسیاری از مدیران و افراد صاحب نفوذ(از کارگردانان و بازیگران سینما گرفته تا صاحبان صنایع و ریش سفیدان بازار) با«پا درمیانی»حاج آقا از تله ای که به دستور خود حاج آقا جلوی پایشان گذاشته شده بوده رهایی یافته اند و«موالی»حاج آقا محسوب می شوند.

غرض از ذکر این ماجرا این بود که هموطنان بدانند همه ی آنها که در نماز جمعه و راهپیمایی های دولتی با پیراهن سفید یقه بسته و کت و شلوار سرمه ای حضور می یابند دل شان با نظام نیست،بخشی قابل توجه ازآنها از مشتری های ویدئوی حاج آقا هستند.روزی که «حاج آقا»بر زمین بیفتد،اگردیگران قلوه سنگ به سوی حاج آقا پرتاب کنند،آنها پاره آجر به سر حاج آقا خواهند زد!

پی نوشت:

«مانس اسپربر»روانشناس اتریشی در کتاب «تحلیل روانشناختی استبداد و خودکامگی»می نویسد:«برای فهم این نکته که چرا آدم قدرت طلب به هر وسیله ی ممکن درصدد تصاحب قدرت است،نیاز چندانی به روانشناسی نیست.اما وقتی کسی به چماقی که بر سرش فرود می آید به چشم عصای اعجازگر می نگرد و آن را می بوسد،برای فهم چنین حالاتی به شدت به روانشناسی نیازمندیم»

درباره ی نواندیشی دینی

2011-01-30T06:36:00.000-08:00

برخلاف آنچه «دین فروشان»ادعا می کنند ادیان نیز جزوی از اندیشه های بشری اند و نه«فراتاریخی»اند و نه «فراجغرافیایی».

اگر فصل «ذاتی و عرضی در دین»را در کتاب «بسط تجربه ی نبوی»دکتر سروش بخوانید می بینید که علیرغم تلاش وی برای اثبات یک «ذات فراتاریخی»در اسلام،ایشان روی هر وجهی از دین اسلام انگشت می گذارند در نهایت خصوصیات عرضّیات را برآورده می سازد و در انتها آنچه ایشان «ذاتی دین»می خوانند چیزی نیست به جز«اصول اخلاقی جهان شمول» که نه تنها همبستگی الزامی با پذیرش حقانیت دین اسلام ندارند که حتی برای پذیرش آنها نیازی به متدین بودن به یک مذهب نیز نیست و می توان با «عرفی نگری»(سکولاریسم) هم به آنها متعهد بود.

تلاش دکتر سروش برای حفظ قداست دین اسلام و در همان حال حذف آنچه ایشان«عَرَضی» می دانند مرا به یاد ماجرای «خالکوبی شیر»در کتاب مثنوی مولوی می اندازد.دلاک در پاسخ به مردی که تصور می کرد می تواند هم از یال و هم از دم و هم ازشکم شیر صرف نظر کند و همچنان «شیر» را حفظ کند می گوید:

شیر بی یال و دم و اشکم که دید ؟!

امروزه،اغلب متفکران آزاد (آنان که چاقوی نقد را با خط قرمزها کُند نمی کنند) به این نتیجه رسیده اند که ادیان نیز جزوی از اندیشه های بشری اند ودر چارچوب«مکان»،«زمان»و«زبان» اسیرند.دین اسلام نیز از این قاعده مستثنی نیست.این دین متعلق به دوره ی«پیش صنعتی»بوده و پاسخگوی نیازهای جوامع در حال صنعتی شدن،یا جوامع صنعتی و فراصنعتی نیست.نه«حقوق اسلامی»می تواند ابزار کارآمدی در دادگاههای امروزی باشد و نه«اخلاق اسلامی»می تواند فضای زندگی امروزی را پوشش دهد.

نیاز امروز جامعه ی ما،لباس نوپوشاندن بر قامت کهنسال اسلام نیست.جامعه ی ما،نیاز به شهامت قداست زدایی از این دین کهنه را دارد.

اسلام نیز باید با احترام و سلام و صلوات بازنشسته شود و به موزه های تاریخ تمدن بپیوندد و ممکن است این«فرایند بازنشستگی»چند دهه و یا حتی چند سده طول بکشد اما وظیفه ی نخبگان،زمینه سازی و فضاسازی برای این فرایند طولانی است.

نخبگانی مثل دکتر شریعتی،مهندس بازرگان و دکتر سروش هر یک به نوعی به «احیاء اسلام» همت گماشتند و حاصل اجتماعی آن این است که می بینیم و رنج می کشیم.

اکنون،«مذهب کهنه»مهم ترین مانع«عقلانیت»،«معنویت»و«اخلاق اجتماعی»در جامعه ی ماست.ما نیاز به«آئین های مدرن»داریم.

هفت روزهفته

2011-01-25T00:17:00.000-08:00

یکم

سوار تاکسی می شوم.رادیو روشن است.به اجبار چند دقیقه ای به «صدای جمهوری اسلامی ایران»گوش می سپارم.تحلیلگر رادیو حرکت مردم تونس علیه دیکتاتوری و اقتصاد مافیایی را یک حرکت مذهبی معرفی می کند.گوینده ی اخبار می گوید:"پس از سال ها صدای اذان ازمناره های بغض گرفته ی مساجد تونس بلند شد."با خودم فکر می کنم چه ماهرانه این کارشناسان «تهدید» را به «فرصت» تبدیل می کنند.با این که در صف دشمنان مردم کار می کنند اما منصفانه است که به مهارت مدیریتی شان آفرین بگویم.

دوم

تیم احمدی نژاد اصرار دارد علیرغم تهدیدهای امنیتی ناشی از کرم رایانه ای«استاکس نت» نیروگاه بوشهر هرچه زودتر راه اندازی شود.وجود احتمال فاجعه ای شبیه «فاجعه ی اتمی نیروگاه چرنوبیل اوکراین»باعث نمی شود که آنها ازامتیاز این کارت در بازی جنگ روانی منصرف شوند.این تیم با به بازار فرستادن بنزین غیراستاندارد که موجب آلودگی خطرناک هوای تهران شد ثابت کرده است که در بازی قدرت هیچ«خط قرمز اخلاقی» را به رسمیت نمی شناسد.

سوم

به این فکر می افتم که «حمید مولانا» که با حکم رسمی،مشاور احمدی نژاد است مگر تبعه ی آمریکا نیست؟ مگر با بورسیه ی وزارت خارجه ی آمریکا به آن کشور مهاجرت نکرده است؟ مگر طبق قانون اخذ تبعیت آمریکا،سوگند یاد نکرده است که به منافع آمریکا وفادار باشد؟! عجیب نیست که مشاور احمدی نژاد که فقط در سال 1387 مبلغ 390میلیون تومان از بودجه ی مملکت دریافت کرده است و متن سخنرانی احمدی نژاد در دانشگاه کلمبیا را نوشته است و تئوری سقوط امپراطوری آمریکا را به دهان احمدی نژاد انداخته است نمک پرورده ی وزارت خارجه ی آمریکا و سوگند خورده ی پرچم ایالات متحده است؟!

چهارم

ماجرای دست داشتن جمهوری اسلامی ایران و حزب الله لبنان در ترور رفیق حریری باعث آشفتگی در تعادل نیروها در خاورمیانه شده است.دست داشتن جمهوری اسلامی در ترور رفیق حریری نشان می دهد که برای حاکمان این نظام،داشتن قدرت در لبنان مهم تر از ثبات و امنیت در آن کشور است.بی ثباتی در لبنان به نفع هیچ کس بیشتر از اسرائیل نیست.بازی جمهوری اسلامی با صهیونیست های آمریکا(نومحافظه کاران)و احزاب دست راستی اسرائیل،بازی پیچیده ای است.به نظر نمی رسد گردانندگان این بازی در ایران در شعار«مرگ بر اسرائیل»نیز صادق باشند.این تعامل،یک بازی«چند سطحی» است.در یک سطح ایران و اسرائیل دشمنان استراتژیک معرفی می شوند و در سطح دیگر بازی،جناح راست ایران و جناح راست اسرائیل با یکدیگر همکاری می کنند تا جناح های معتدل و چپ ایران و اسرائیل را در موضع ضعف قرار دهند و «جمهوری خواهان» در رقابت بعدی ریاست جمهوری ایالات متحده برنده شوند!

پنجم

گزارش های اقتصادی نشان می دهد که ونزوئلا-همکار تاکتیکی جمهوری اسلامی-تنها کشور آمریکای جنوبی است که در سال گذشته رشد اقتصادی نداشته است.«هوگو چاوز»-برادر دوقلوی احمدی نژاد در ونزوئلا-با گرفتن امتیازات کلان اقتصادی از ایران و تزریق پول در جامعه توانست محبوبیت خود را در بین عوام ونزوئلا حفظ کند و در مسیر ریاست جمهوری مادام العمر یک قدم به جلو بردارد.اما نظام های استبدادی که همفکری با کارشناسان و نظارت پارلمان را برنمی تابند در نهایت در حوزه ی اقتصاد زمین گیر می شوند.

ششم

تاکتیک جمهوری اسلامی برای مقابله به مثل با غرب در افغانستان شکست خورد.گردانندگان سیاست خارجی،تصمیم گرفتند در یک بازی ناشیانه به تلافی تحریم سوختی ایران،ترانزیت مواد سوختی به افغانستان را مسدود کنند و از این طریق دسترسی نیروهای ناتو به سوخت را با مشکل مواجه کنند.نتیجه ی این بازی ناشیانه سقوط شدید محبوبیت و مقبولیت جمهوری اسلامی در افکار عمومی افغانستان بود:سفارت جمهوری اسلامی در کابل شاهد فریادهای مردم افغانستان علیه سیاست های آشوب زای جمهوری اسلامی و پاره شدن و لگدمال شدن عکس های خامنه ای و احمدی نژاد بود.

هفتم

در این هفته به مناسبت سالروز اعدام«نواب صفوی»بسیاری از رسانه های وابسته به حکومت به تجلیل از وی پرداختند.«سید مجتبی میرلوحی»-با اسم مستعار نواب صفوی-یکی ازکسانی بود که نهضت مدنی مردم ایران در دهه ی 30و40را به سمت رادیکالیزم و خشونت سوق داد.زنجیره ی ترورهای او از احمد کسروی (نویسنده ی نقاد و نواندیش) شروع شد و سپس بازیگران عرصه ی سیاست را دربرگرفت(حسنعلی منصور و حاجیعلی رزم آرا).

خاطرات حاج مهدی عراقی که درکتاب «ناگفته ها» منتشر شده است نشان می دهد که «نواب صفوی»برای پیشبرد اهداف خود حتی آیت الله کاشانی را نیز به ترور تهدید کرده بود.آن زمان که «میرلوحی» و تیم اش مبارزه ی خشونت آمیز را باب کردند نه آیت الله العظمی بروجردی و نه حتی آیت الله خمینی آنها را حمایت وتایید نکردند با این حال دستگاه رسانه ای جمهوری اسلامی با «تحریف تاریخ»و«قهرمان سازی»،مسیر امتیاز جمع کردن برای اثبات حقانیت این نظام را سالهاست دنبال می کند.

کار این دستگاه رسانه ای دو مرحله دارد:ابتدا بزرگ کردن یک شخصیت تاریخی ازطریق تحریف تاریخ و تبدیل او به «اسطوره» و سپس«سنجاق کردن» این اسطوره به دامن جمهوری اسلامی .آنگاه قرار است این دامن"آلوده به خون بیگناهان" با نمایش "اسطوره ها" تطهیر گردد.

دولت سبز

2011-01-23T08:26:00.000-08:00

هنگامی که «نازی ها»فرانسه را اشغال کردند و پرچم شان را در «پاریس»به اهتزاز درآوردند،«مارشال دوگل» و همراهانش در خارج از فرانسه «دولت در تبعید» تشکیل دادند.این حرکت از دو سو حائز اهمیت بود:اولا نشانی قطعی از عدم مشروعیت دولت دست نشانده ی نازی ها(دولت ژنرال پتن)بود و ثانیا باعث هماهنگی مبارزات نیروهای آزادی بخش فرانسوی می گردید.

با گذشت حدود 5/1 سال از شروع«جنبش سبز»به طور روزافزون نیاز به هماهنگی نیروهای ضد استبدادی احساس می گردد.به نظر می رسد زمان آن رسیده است که فعالان سیاسی در خارج ازکشور به تشکیل دولت سبز اقدام کنند.

برگزاری یک انتخابات اینترنتی به راحتی مقدور است و کمک می کند که ملت ایران صاحب یک رئیس جمهورقانونی و دولتی مردمی گردد.طبعا تلاش های حقوقی بین المللی می تواند باعث به رسمیت شناختن این دولت به عنوان وکیل قانونی مردم ایران در عرصه ی جهانی گردد و بیش از پیش دولت غیرقانونی را تحت فشار قرار دهد.

جنبش سبز:گامی در جهت زندگی شهری

2011-01-19T23:39:00.000-08:00

شاید این پیامک بارها برای شما آمده باشد که «جهان سوم جایی است که اگر بخواهی خانه ات را آباد کنی باید میهن ات را ویران کنی و اگر بخواهی میهن ات آباد شود باید خانه خراب شوی.»نمیدانم گوینده ی این سخن کیست ولی توصیفی مختصر اما جامع از تعارض موجود در جامعه ی ماست:تعارض بین فرهنگ روستا و فرهنگ شهر.

در مرحله ی کشاورزی تاریخ بشر(عصر فئودالیته)چیزی به نام میهن وجود خارجی نداشت.گرچه یک دولت مرکزی از زمان دولت شهرهای یونان باستان وجود داشت اما عملا هر روستا،فرهنگ و زبان و سنت و اقتصاد و قوانین خودش را داشت.دشواری عبورو مرور و ارتباطات مانع از این بود که پیوستگی دائمی اقتصادی-سیاسی-فرهنگی در سطح وسیع مقدور باشد در نتیجه مردم مرز شرقی ایران بیشتر شبیه همسایگان شرقی ایران زندگی می کردند و مردم مرز غربی ایران شبیه همسایگان غربی ایران.«ایران»نامی بود که «متناظر خارجی» نداشت و به قول «ویتگنشتاین» یک «بازی زبانی» بود.

دو تحول تاریخی بزرگی که در یکی دو قرن اخیر اتفاق افتاد(انقلاب صنعتی و انقلاب ارتباطات) سبک زندگی بشر را تغییر داد:

توسعه ی وسایل حمل و نقل،فاصله ها را کوتاه کرد و تولید صنعتی،با افزایش بازدهی،نیاز به گسترش گستره ی بازاریابی را به وجود آورد.اینجا بود که پول ملی،زبان ملی و قوانین ملی تبدیل به ضرورت های اقتصادی شدند و در نتیجه«ملت و دولت»دیگر واقعیت های خارجی بودند نه بازی زبانی.

ادامه ی همین روند بعدها باعث خلق پول فراملی(یورو)،زبان فراملی(اسپرانتو)و قوانین فراملی(اعلامیه ی جهانی حقوق بشر)شد.

کشورهایی که بار تاریخی زبانی-آئینی سبک تری داشتند این«استحاله»را با سرعت بیشتر و هزینه های کمتر پشت سر می گذارند و برعکس کشورهایی که مهد باستانی ترین تمدن های جهان بوده اند بار بیشتری را باید به زمین بگذارند و هزینه های بیشتری بپردازند.به همین دلیل کشورهای شمالی اروپا(کشورهای اسکاندیناوی) با سهولت و سرعت بیشتری مدرن شدند تا کشورهای جنوبی اروپا(ایتالیا-یونان-اسپانیا).

مروری بر افسانه ها و آئین های مردم ایران نشان می دهد که هنوز فرهنگ ما «روستا محور»است.هنوز روستا مهد«وفا و صفا»و شهر «بازار دروغ و دغل»است.«ریشه ها» در روستا و کوه و صحرا قرار دارند و «پیر راهنما»(گورو)همواره هیبتی روستایی و باستانی دارد.

درجا زدن فرهنگی ما در «عصر کشاورزی»مانع از ورود واقعی ما به عصر صنعت(مدرنیته)است.تحولات صنعتی در کشور ما اغلب درحد «مکانیزاسیون»و گاهی هم در حد «مدرنیزاسیون»هستند.به ندرت با «مدرنیته» مواجهیم به عبارت دیگر ما با «ابزارهای مدرن»سر و کار داریم نه با «پارادایم های مدرن».

این که رئیس دولت برای فریب افکار عمومی یارانه های نقدی را «پول امام زمان» می خواند و رئیس حکومت برای فریب افکار عمومی در «روضه خوانی»نماز جمعه به«گفتگو با امام زمان»می پردازد ریشه در «درجا زدن فرهنگی ما»در عصر فئودالیته دارد.

اگر قرار است جنبش سبز ما را از چاله درآورد و به چاه هم درنیاندازد ضروری است که زبان شهری،قصه های شهری،طرحواره های شهری و آئین های شهری بیافریند.

اما همانطور که در مقاله ی «توسعه ی اقتصادی و انقلاب 1357»نیز ذکر کرده ام شاید برای این منظور بهتر باشد که با حوصله ی بیشتر و سرعت کمتری حرکت کنیم تا لایه های واپس گرای جامعه نتوانند با«رادیکالیزه کردن» فضای فرهنگی به بهانه ی ساختارشکنی روشنفکران،«چاه جمکران»را عمیق تر کنند!

اقتصاد آزاد،اقتصاد سوسیالیستی،اقتصاد مافیایی

2011-01-19T22:39:00.000-08:00

1-اقتصاد آزاد

اقتصاد آزاد بر نظریه ی «دست نامرئی آدام اسمیت»بنیان گذاشته شده است.آدام اسمیت باور داشت که نظام عرضه و تقاضا و رقابت آزاد «خود به خود» باعث افزایش بهره وری،افزایش کیفیت و تعادل نرخ ها خواهد شد بنابراین دخالت دولت،نه تنها اثر مثبتی ندارد که به دلیل ایجاد مانع در چرخش اقتصادی آزاد باعث ایجاد مشکل می گردد.بنابراین در نظام آزاد اقتصادی،دولت تنها به عنوان یک پلیس اقتصادی نظارت بر رعایت قوانین اقتصادی را به عهده دارد.قوانین نیزدر تعامل بین نمایندگان مردم(پارلمان)و نمایندگان صنایع و تجار(لابی گری)تعیین وتصویب می گردند.در چنین نظامی درآمدهای ملی(مثل درآمد ناشی از فروش نفت)طبق مصوبات پارلمان و قانون بودجه ی ملی توزیع می گردند و مخارج دولت و هزینه های ملی از طریق مالیات تامین می گردند.در چنین الگویی «یارانه»وجود ندارد و «اقشار کم توان»با سهمی از هزینه های عمومی حمایت می گردند.

2- اقتصاد سوسیالیستی

این نظام اقتصادی برمبنای نظریه ی «کارل مارکس» بنیان گذاشته شده است.«مارکس»نظام سرمایه داری(اقتصاد آزاد)را موجب رقابت دائمی ،استثمار طبقه ی ضعیف توسط سرمایه داران وجنگ می دانست لذا نظام اقتصادی نوینی را پیشنهاد داد.

در نظام مارکسیستی سوسیالیستی،دولت به عنوان یک«کارفرمای بزرگ» که نماینده ی سندیکاهای کارگری و مصرف کنندگان است قوانین اقتصادی را وضع می کند،درآمدها را جمع آوری می کند و هزینه ها را پرداخت می کند.در نظام اقتصادی سوسیالیستی،دولت موظف است برای تمام مردم مسکن رایگان،بهداشت و درمان رایگان،آموزش و پرورش رایگان تدارک ببیند و اصولا چیزی به عنوان مالیات وجود ندارد و هزینه های اساسی مردم مشمول دریافت«یارانه» می شوند.

3- اقتصاد مافیایی

در این نظام اقتصادی،دولت با یک کودتای نظامی یا شبه نظامی بر سر کار است و نماینده ی گروه های اقتصادی ویژه ای است که حامی(اسپانسر) کودتا هستند.نظام اقتصادی کاملا غیرشفاف است و پارلمان تنها نقشی تشریفاتی دارد.

دولت(ودرواقع گروه های اقتصادی خاص یا همان خانواده های مافیا)درآمدهای ملی را در اختیار دارد و آن را بین همان گروه ها(رانت خواران)توزیع می کند.دولت عملا در مقابل نیازهای عمومی مردم بی تفاوت است و مردم مجبورند بار مالی مسکن،آموزش و پرورش،و بهداشت و درمان را به دوش بکشند.

در این نظام اقتصادی یارانه ها قطع می شوند اما مالیات ها افزایش می یابند!

اقتصاد جمهوری اسلامی

اقتصاد مافیایی محصول حرکت از یک نظام اقتصادی سوسیالیستی (دولتی) به سوی یک نظام اقتصادی آزاد(سرمایه داری)در یک نظام سیاسی بسته است.

اگر به خاطر داشته باشید در دوران ریاست جمهوری سید محمد خاتمی بحث گسترده ای در بین گروه ها و شخصیت های سیاسی در جریان بود که «توسعه ی سیاسی اولویت دارد یا توسعه ی اقتصادی؟»

گرچه گروه های اصلاح طلب در آن دوره بر اولویت توسعه ی سیاسی پای می فشردند،محافظه کاران توسعه ی اقتصادی را در اولویت می دانستند.در آن دوران،رهبر حکومت به بهانه ی اولویت داشتن«معیشت مردم»کفه ی ترازو را به نفع «توسعه ی اقتصادی»سنگین کرد و آن شد که نباید می شد:توسعه ی اقتصادی (خصوصی سازی)در یک فضای بسته ی سیاسی باعث ایجاد گروه های مافیایی ثروتمند شد که به پشتوانه ی پول زیاد گروه های نظامی و شبه نظامی را قبضه کردند و دولت کودتایی را بر سر کار آوردند.

آینده

از آنجا که نظام های مافیایی «اهل معامله»هستند امیدی به تعاملات بین المللی و فشار قدرت های خارجی برای تغییر اوضاع ایران نیست.حکومت کودتایی همانطور که نفت خزر را به روسیه واگذار کرد با چانه زنی و امتیازدهی با قدرت های جهانی به بقای خود ادامه خواهد داد.اگرنهضت آگاه سازی مردم(جنبش سبز)قادر شود اعتراضات هدفدار مدنی را سازماندهی کند قویترین راهکار مبارزه با نظام های مافیایی ،تحریم خرید و فروش با این نظام ها خواهد بود.

اما اگر«جاماندگی عمیق فرهنگی»مردم ایران به بیدارباش جنبش سبز پاسخ ندهد ممکن است اقتصاد مافیایی 2تا3 دهه بر ایران حکمروایی کند.پایان عمر اقتصادهای مافیایی با جنگ درونی بین «خانواده های مافیا»رقم خواهد خورد.

چه کسی از این آب گل آلود ماهی می گیرد؟

2011-01-12T03:58:00.000-08:00

هفته ی اول کودتا،همان روزهایی که در راهپیمایی های میلیونی شرکت می کردیم بیانیه ای نوشته بودم که قرار بود در راهپیمایی شنبه 30خرداد 1388 پخش شود.عنوان بیانیه «مطالبات اقلی،مطالبات اکثری»بود.

درآن بیانیه به سران حکومت این نکته را گوشزد کرده بودم که اگر به مطالبات اقلی مردم(بررسی سلامت انتخابات توسط یک کمیته ی مستقل) تن ندهند گرفتار مطالبات اکثری مردم(تغییر قانون اساسی،حذف نظارت استصوابی ، محدود شدن اختیارات ولی فقیه) خواهند شد.

انتظار این بود که عقلای قوم به تفکر بنشینند و سرنوشت خود را به سرنوشت تیم نظامی-اقتصادی احمدی نژاد گره نزنند اما چنین نشد.جمعه آمد و علی خامنه ای در خطبه های نماز جمعه کار را یکسره کرد.سرنوشت خود را به سرنوشت احمدی نژاد گره زد و مخالفان را تهدید کرد به این که اگر در خیابان ها جمع شوند«مسئولیت عواقب آن» به عهده ی خودشان است و در پایان با یک مراسم «روضه خوانی» عوام فریبانه به «گفتگو با امام زمان» پرداخت و اشک ریخت!

نتیجه خطبه های نیم تهدید-نیم روضه خوانی خامنه ای این شد که روز بعد-همان شنبه ای که قرار بود بیانیه ی «مطالبات اقلی-مطالبات اکثری» پخش شود-سرکوب وحشیانه تر شد و دهها «ندا» به بهشت زهرا و کهریزک و اوین فرستاده شدند.

وقتی روضه خوانی تهدید آمیزخامنه ای را شنیدم بلافاصله به دوستان ایمیل زدم که:«مدل جنبش سبز،مدل انقلاب 1357 نخواهد بود،خودتان را برای حرکتی طولانی آماده کنید،همچون نهضت نلسون ماندلا».بعدا دوست خوش فکری ایمیل مرا اصلاح کرد و توضیح داد که جنبش سبز حرکتی خواهد داشت شبیه جنبش مدنی سیاهان آمریکا در دهه ی 1960 به رهبری «مارتین لوتر کینگ».

البته حرکت مدنی جنبش به این معنا نیست که حکومت نیز از مدل«مسالمت آمیز»جنبش پیروی خواهد کرد.لایه هایی از حکومت چنان پرونده های قطوری از جنایات و تخلفات دارند که حتی کوچکترین تغییری در نظام که منجر به حاکمیت قانون شود آنها را پشت میله های زندان خواهد انداخت.طبیعی است که آنها با خشونت آمیزترین شیوه ها در مقابل هر جنبشی هرچقدر هم مسالمت آمیز باشد مقاومت کنند.

خامنه ای می توانست در آن خطبه ها،مردم را دعوت به آرامش کند و قول تشکیل کمیته ای ویژه برای رسیدگی به تخلفات انتخاباتی بدهد.اما اواز یک سو دست خود را در دست احمدی نژاد قرار داد و از سوی دیگر در دست امام زمان!

او با این حرکت به ظاهر غیرعقلانی نشان داد که یا دچار تحلیلی بسیار سطحی است و یا رادیکالیزه کردن فضا به نفع اوست.واکنش خامنه ای به پا در میانی هاشمی رفسنجانی نشان داد که فرضیه دوم محتمل تر است چراکه اگر او عجولانه وبر مبنای تحلیلی سطحی حرکت خود را انجام داده بود از مانور هاشمی رفسنجانی استقبال می کرد و خود را از مخمصه می رهانید.پس لایه های آلوده ی حاکمیت از رادیکال شدن فضا بیشتر از فضای گفتگوسود می برند.

حال سوال این است که چرا گردانندگان تقلب و کودتا به دنبال یک فضای رادیکال می باشند.

فرضیات زیر را می توان مطرح کرد:

1-کشاندن رقبا به رفتارهای رادیکال بهانه ی لازم را برای حذف سیاسی و حتی حذف فیزیکی آنان فراهم خواهد کرد.شاید مهم ترین رقیبی که قرار بود به دام رادیکالیزم بیفتد هاشمی رفسنجانی بود اما هاشمی بهترین بازی ممکن را طراحی کرد.از یک سو با نامه ای که پیش از انتخابات به خامنه ای نوشت و با خطبه های نماز جمعه اش نشان داد که با تیم نظامی-اقتصادی حاکم میانه ای ندارد و از سوی دیگر از هر رفتار یا گفتاری که بهانه به دست بازیگردانان رادیکالیزم بدهد خودداری کرده است.

2-فرضیه ی دیگر این است که بازیگردانان در حال پنهان کردن فرایند مهمی هستند.به قول یکی از تحلیل گران رسانه ، امروز بسیاری از خبرهای رسانه ها تلاشی است برای منحرف کردن افکار از «خبری که مهمتر است»!

چه کسی در حال پنهان کردن چه چیزی پشت فضای رادیکال است؟!

آیا خامنه ای به دنبال حذف«نهاد مرجعیت»ازساختار اجتماعی و قرار دادن «ولایت فقیه»به عنوان تنها مرجع مذهبی کشور است؟!

آیا فضای رادیکال قرار است بهانه ای فراهم کند برای تخلفات بزرگ از قانون اساسی همچون انحلال عملی مجلس خبرگان و مجلس شورای اسلامی ،مادام العمر شدن ریاست جمهوری یا حداقل برداشتن محدودیت زمانی 8 ساله ی آن و انتصاب رهبر بعدی توسط شخص خامنه ای ؟!

به نظر می رسد تحلیل گران باید پشت حرکت های آشوب زای احمدی نژاد به دنبال آنچه او قرار است پشت آشوب پنهان کند باشند در غیر این صورت از تیم او رودست خواهند خورد.

«مالکوم ایکس»و«مارتین لوترکینگ»

2011-01-12T03:56:00.000-08:00

امروز که ایالات متحده ی آمریکا رئیس جمهوری آفریقایی تبار و مسلمان زاده دارد برای کسانی که تاریخ نمی خوانند تصور این که حدود 50سال قبل در همین کشور «کوکلوس کلان»های نژادپرست سیاهپوستان را «لینچ» می کردند یا زنده زنده می سوزاندند دشوار است.

بازخوانی تجربه ی دهه ی 1960 آمریکا برای ما که در حال مبارزه با یک ساختار نژاد پرست شبه مذهبی هستیم مفید است.

مالکوم ایکس

پدر مالکوم ایکس یک کشیش سیاهپوست بود که توسط نژادپرستان کوکلوس کلان ربوده شد و به طرز وحشتناکی مثله شد.چند سال از مفقود شدن او گذشت تا بالاخره جنازه ی تکه تکه شده اش را پیدا کردند.مادر مالکوم به بیمارستان روانی منتقل شد و مالکوم درخیابان های محله های فقیرنشین رها شد.در آن زمان مالکوم فقط 12سال سن داشت.در چنین شرایطی مالکوم ایکس به گروه های گانگستر پیوست و در 18 سالگی به زندان افتاد.جرم او سرقت بود و 8سال در زندان به سر برد.مالکوم ایکس در زندان مسلمان شد و پس از خروج از زندان جنبش اعتراضی خشونت آمیز سیاهپوستان را رهبری کرد.«پلنگ های سیاه»به مقابله به مثل پرداختند.آنها نیز به اموال نژادپرستان حمله می کردند،می شکستند و به آتش می کشیدند.

مارتین لوترکینگ

در آن سال ها اگر سفیدپوستی وارد اتوبوسی می شدو صندلی خالی نبود سیاهپوستان موظف بودند صندلی خود را برای اوخالی کنند.اما خانم«رزا پارکس» که روزی سخت را پشت سر گذاشته بود حاضر به خالی کردن صندلی خود نشد و پلیس او را به این جرم دستگیر کرد.سیاهپوستان که 70% مسافران اتوبوس های شهری را تشکیل می دادند اتوبوس ها را تحریم کردند و اتوبوسرانی مجبور به عقب نشینی و لغو این قانون نژاد

پرستانه شد.

«مارتین لوترکینگ» کشیش سیاه پوست رهبری این مبارزه ی مدنی را به عهده داشت.او با خشونت مخالف بود و به روش گاندی(آهیمسا) جنبش را اداره می کرد.

مارتین لوترکینگ جایزه ی صلح نوبل را دریافت کرد.

مالکوم یا مارتین؟!

امروزه کسانی که تاریخ جنبش سیاهپوستان را مرور می کنند روش مارتین لوترکینگ را تجویز می کنند.از نظر بسیاری از نظریه پردازان،«لیبرال دموکراسی»نه یک هدف بلکه یک روش است.روش«لیبرال دموکراسی»روشی «زمان بر» است و با «بردباری» و «استقامت» به پیروزی می رسد،ویژگی هایی که از نظر فرهنگی در ما ایرانیان رشد زیادی نکرده اند.

پایان راه!

گرچه مالکوم ایکس و مارتین لوترکینگ از دو روش کاملا متفاوت به مبارزه با نژادپرستی برخاستند.نژادپرستان با هر دوی آنها معامله ی یکسانی کردند : هر دو نفر را کشتند!

تصور این که مبارزه ی مدنی مبارزه ی بی خطری است تصور باطلی است.چه با خشونت به میدان آییم و چه با مسالمت ،باید خود را برای آماج خشونت شدن آماده کنیم!مگر نویسندگانی که در قتل های زنجیره ای مثله شدند به جز«قلم»ابزار دیگری در دست داشتند؟!

آیا می توان با مشی فکری اگزیستانسیالیست و روش لیبرالیسم پای در مسیری حماسی گذاشت؟!

از گوگوش تا سروش!

2011-01-07T09:39:00.000-08:00

چندی پیش روزنامه ی کیهان(توپخانه ی رسانه ای حکومت فاشیست ایران)در سرمقاله ای تحت عنوان «از گوگوش تا سروش» جریان جنبش سبز ایران را مورد تمسخر قرار داده بود.از دیدگاه سرمقاله نویس کیهان،این که طیفی گسترده از ایرانیان در درون جنبش سبزجای گرفته اند نقطه ی ضعف و باعث شرمساری جنبش سبز است در حالی که دقیقا جنبه ی افتخارآفرین جنبش سبزهمین گستردگی طیف طرفداران آن است.

«انحصارطلبان»از خاطر برده اند که یکی از رموز پیروزی انقلاب 1357 ،همگرایی اقشار مختلف جامعه ی ایران دور محور هدف واحد«حذف حاکمیت استبدادی»بود.

اگر عکس های سانسور نشده ی راهپیمایی های روزهای انقلاب را مرور کنیم می بینیم که در کنار عکس های آیت الله خمینی ،عکس های دکتر مصدق و دکتر شریعتی در دست مردم بودند.در عکس های سانسور نشده ،بانوان بدون حجاب مذهبی دوش به دوش بانوان مذهبی دیده می شوند.طیف ایرانیان خواستار تغییر نظام استبدادی از حزب توده و چریک های فدایی خلق گرفته تا نهضت آزادی و هیات های موتلفه گسترده بود.انحصارطلبان که در تمام این سال ها عکس ها و مدارک مربوط به انقلاب را سانسور و «دستکاری» کرده اند خود نیز گرفتار «خودفریبی» شده اند و باور کرده اند که راهپیمایی های عظیم میلیونی علیه نظام استبدادی پهلوی توسط روحانیون مدیریت می شدند و شرکت کنندگان آن غالبا از مساجد بیرون آمده بودند!

قطار جمهوری اسلامی که روزی از روی ساواکی ها و درباری ها عبور کرد بلافاصله شروع به بیرون انداختن مسافران خود کرد.ابتدا گروه های چپ را بیرون انداخت.بعد نوبت به اقلیت های مذهبی رسید.آنگاه به سراغ ملی گراها رفت.سپس ملی مذهبی ها بی رحمانه از قطار بیرون انداخته شدند.پس از آن نوبت به منتقدان به اقدامات خلاف شرع و قانون اساسی رسید.درنهایت تنها مسافران رسمی این قطار بازجوها،شکنجه گران و پیروان چشم و گوش بسته ی ولی فقیه و عاشقان ریاست اند.این مسافران رسمی بی رحمی را تا جایی رساندند که کسی را که مترجم «منشور جهانی حقوق بشر» بود(محمدجعفر پوینده) و نویسنده ای که کتاب«تمرین مدارا» را نوشته بود(محمد مختاری) را نیز دریدند و ازقطار بیرون انداختند!

این که این قطار حتی برای مراجع تقلید برجسته ی شیعه(مرحوم آیت الله العظمی منتظری و نیز آیت الله العظمی صانعی) و دین پژوهان برجسته ای چون محسن کدیور و عبدالکریم سروش نیز جا ندارد جای شرم دارد اما مسافران رسمی امروزی این قطار چنان دچار «خودشیفتگی بدخیم» و «خودفریبی عمیق»اند که به سکونت در چنین قطاری افتخارمی کنند.قطاری که همچون قطار هسته ای احمدی نژاد «نه ترمز دارد و نه دنده عقب!».

لنین در جایی می نویسد:«انقلاب ها پیروز می شوند نه به این دلیل که قدرت آنها بر قدرت حکومت ها می چربد بلکه به این دلیل که حکومت ها در مقابل انقلاب ها دچار چنان افراطی می شوند که خود،به سوی نابودی پیش می روند»

هفته ی پیش که دیدم در امام زاده صالح تجریش تصویر بزرگ علی خامنه ای را روی قبله نصب کرده اند و نمازگزاران روی به سوی اوبه رکوع و سجده می روند به یاد گفته ی لنین افتادم!

چه نسبتی است بین اسلامی که ادعای «جهان شمول»بودن و«فطری»بودن و «رحمة للعالمین» بودن دارد و قطاری که «دربست»در اختیار«علی و حوضش»،بی ترمز ودنده عقب به سوی «کوچه ی علی چپ» در حرکت است؟!

بررسي يك فاجعه ملي با نگاه روانشناسي

2011-01-01T04:22:00.000-08:00

ژاك لاكان-روانكاو فرانسوي-روان انساني را شامل سه بخش مي داند:

غريزه حيواني ، زبان و تاريخ.

در باب غريزه حيواني (كه فرويد آن را Instinct مي ناميد و كرچمر آن را Temperament )در فرصتي ديگر برايتان خواهم نگاشت اما اين روزها پرداختن به اجزاي غير بيولوژيك برايم مهمتر است چرا كه قطعا در سي سال اخير ژن و بيولوژي مردم اين كشور تغيير نكرده است اما اتفاقات مهمي در آن رخ داده اند:

- در اين سي سال جمعيت كشورمان 2برابر شده اما جمعيت زندانيان آن 10 برابر شده !!

- در اين سي سال جمعيت كشورمان 2 برابر شده اما آمار مرگ و مير اعتياد 30 برابر شده !!

- كشور ما اكنون رتبه اول اعتياد به مواد مخدر ،رتبه اول مرگ و مير تصادفات جاده اي و رتبه اول فرار مغزها (مهاجرت نخبگان) را در جهان دارد!(جامعه شناسي خودماني-حسن نراقي)

- آمار زندانيان ايران 2 برابر ميانگين جهاني است و اكنون تعداد زندانيان ايران 3 برابر ظرفيت زندانهاي كشور است !(گزارش وزير دادگستري و مدير كل توسعه زندانهاي كشور)

- ايران پس از چين رتبه اول اعدام در جهان و رتبه اول تعداد روزنامه نگاران زندانی را دارد ! ( گزارش كميته حقوق بشر سازمان ملل )

چرا چنين شده است ؟!

اگر غريزه و مزاج ما تغيير چشمگيري نكرده است ( چرا كه قاعدتاً تغييرات بيولوژيك در طول هزاران سال واقع مي شوند نه چند دهه ) پس بايد در " زبان " و " تاريخ " علت اين فاجعه را جستجو كنيم .

ژان پياژه و رشد شناختي

ژان پياژه اعتقاد دارد كه هر چه در جايي تنوع ( Diversity ) ، غنا ( Richness ) و پيچيدگي ( Complexity ) در زمينه اطلاعات بيشتر باشد رشد شناختي بيشتر است . بنابراين " جامعه باز " – آنچنان كه كارل پوپر نام مي نهد – باعث رشد فرهنگي يك جامعه مي شود و " جامعه بسته اطلاعاتي " باعث پسرفت فرهنگي مي شود .

نمونه چنين پديده اي در چين و هونگ كونگ ديده شد . از دهه 1950 كه انقلاب كمونيستي مائو در چين پيروز شد فضاي چين فضاي " تك صدايي " و " سانسور اطلاعات " شد ( اكنون نيز عليرغم تحولات اقتصادي هنوز چين بصورت تك حزبي اداره مي شود و سانسور اطلاعات و فيلتر شدن اينترنت در آن ادامه دارد ! )

در همين حال قرارداد بين چين و انگلستان باعث شد كه بندر هونگ كونگ تا سال 2000 ميلادي خارج از حاكميت مائوئيزم باقي بماند . نتيجه اين شد كه چند دهه پس از آن اميد به زندگي ( طول عمر مورد انتظار ) در هونگ كونگ ( همان ژنتيك چيني ها ) نزديك به 10 سال بالاتر از چين باشد . ( كتاب مديريت استراتژيك – فرد ديويد ) و رتبه هوش ( IQ ) هونگ كونگي ها در جهان اول و رتبه چيني ها درجهان هشتم باشد ! ( اين رتبه بندي را در سايت ويكي پديا مي توانيد ملاحظه كنيد . در ضمن در اين رتبه بندي ايرانيان رتبه شصتم جهان را دارند ! )

جامعه تك صدايي افرادي را تربيت مي كند كه رشد شناختي پاييني دارند و از نظر پياژه پايين بودن رشد شناختي يعني " تفكر عيني " ( Concrete ) به جاي " تفكر انتزاعي " ( Abstract ) .

تفكر عيني ، اقتصاد ، شعر !

عيني بودن تفكر باعث مي شود كه اين ملت تفاوت " زبان اقتصاد " و " زبان شعر و قصه " را در نيابد ! در اقتصاد دو بعلاوه دو مي شود چهار اما در شعر و قصه دو بعلاوه دو هر چه " دلبر " بخواهد مي شود :

( مرا مگو كه چوني ؟ به هر صفت كه تو خواهي ! )

ماجراي حذف يارانه ها در شرايطي كه دولت ( بر خلاف نص قانون اساسي ) تبديل به يك " كارفرماي بزرگ " شده است و سازمان برنامه و بودجه و مديريت و برنامه ريزي و شوراي پول و اعتبار را منحل كرده است ؛ استقلال نظام بانكي را از بين برده است ، به مجلس شوراي اسلامي حاضر نيست حساب پس بدهد و بالاخره به گزارشات تخلف كه ديوان محاسبات منتشر مي سازد نيز بي اعتنا است بيشتر يك شعر و شوخي است تا يك برنامه اقتصادي ، اما " تفكر غير انتزاعي " مانع از اين است كه اكثريت مردم توان ادراك و واكنش مناسب را داشته باشند .

تفكر عيني ، تاريخ ، اسطوره

عيني بودن تفكر باعث مي شود كه ملت ما تفاوت " تاريخ " و " اسطوره " را در نيابد !

آيين هاي اسطوره اي و داستانهاي سمبوليك ( از طي الارض كردن اولياء دين گرفته تا آب حيات در ظلمات يافتن خضر و روي آب راه رفتن شمس تبريزي ) كه بايد با عينك " نماد خواني و رمز گشايي " ( ميتولوژي و هرمنوتيك ) به آنها نگاه شود براي ملت ما به همان اندازه " تاريخي " بنظر مي رسند كه ماجراي جنبش مشروطه ، ملي شدن نفت و جنگ جهاني دوم !

نتيجه گيري

محدود ساختن " آزادي بيان " و جريان تک صدايي اطلاعات باعث افت رشد شناختي ملي در ما شده است . " زبان " و " تاريخ " كه اجزاي انساني روان اند دچار بيماري شده اند و نتيجه آن رشد لجام گسيخته خشونت ، قانون ستيزي و تكانش گري است . ( گزارش رئيس سابق قوه قضائيه حاكي از اين است كه در كشور يك ميلياردي هندوستان در سال ، چهار ميليون پرونده قضايي تشكيل مي شود در حالي كه در كشور هفتاد ميليوني ايران در سال هشت ميليون پرونده قضايي تشكيل مي گردد ! )

راه حل

الف : در صورتي كه حاكميت اهميت موضوع را بپذيرد و در حل اين مشكل مشاركت كند راه حل هاي زير يشنهاد مي شود :

1- آزادي بيان ، همانطور كه در قانون اساسي آمده است ، رعايت شود .

2- حاكميت به " قانون احزاب " و " قانون شورا ها " كه فرصت " نهادينه شدن چند صدايي " را فراهم مي كنند مقيد گردد .

رعايت موارد فوق در غالب قوانين فعلي امكان پذير است و برآورده نشدن آنها رفتاري " غير قانوني " محسوب مي گردد .

ب : در صورت عدم همكاري حكومت ، نخبگان جامعه از طرق زير مي توانند جريان فاجعه آميز فرهنگي را متوقف نمايند :

1- گسترش استفاده از اينترنت توسط اقشار مختلف جامعه ( كارگران – معلمان – كسبه – بازنشستگان )

2- تشكيل " اتاق هاي فكر " در سطح محله ها ، شركت ها و جلسات سنتي فرهنگي

3- گسترش آموزش " رياضي " ( زبان منزه ) و " تاريخ " ( علم تاريخ و تاريخ غير رسمي ).

جورج اورول،فروید و توتالیتاریسم

2011-01-01T04:11:00.000-08:00

جورج اورول،رمان نویس انگلیسی و خالق رمان های معروف قلعه ی حیوانات(مزرعه ی حیوانات)،دخترکشیش و 1984 خود را یک نویسنده ی سیاسی می داند.او اعتقاد دارد که هرگاه تصمیم گرفته غیرسیاسی بنویسد چیز«مزخرفی» از آب درآمده است.

اما «اریک فروم» روانکاو معروف-که او نیز دیدی سیاسی اجتماعی به مقوله ی سلامت روان داشت-اعتقاد دارد که کتاب 1984 جوروج اورول گرچه ترسیم هنرمندانه و عمیقی از یک حکومت توتالیتاریست (تمامیت خواه) را به نمایش می گذارد،تلقی صرفا سیاسی از آن نگاه کاملی نمی باشد.

«تصادفا» سال گذشته،همزمان با انتخابات ریاست جمهوری(کودتای 1388) کتاب 1984 را می خواندم.«جورج اورول» به ظرافت جامعه ای را ترسیم می کرد که در آن ستاد جنگ را «وزارت صلح» نامیده اند،مرکز سانسور اطلاعات و فریب افکارعمومی را «وزارت حقیقت»نام نهاده اند و مرکز مخوف شکنجه و بازجویی دگراندیشان«وزارت عشق» نام دارد.

در آن ایام،خواندن روایت عمیق جورج اورول رنجم را عمیق تر می کرد اما چاره چیست؟ به قول اگزیستانسیالیست ها رنج بردن از حقیقت زندگی بهتر است از لذت بردن از زندگی بزک کرده و گریم شده!

کمی گذشت تا آنقدر آرام گرفتم که بتوانم به سخن اریک فروم توجه کنم و و1984 را ازعینکی غیرسیاسی بازخوانی کنم.

هنگامی که«وینستون»-قهرمان داستان-در«وزارت عشق» شکنجه می شود«خودآگاهی اش» تسلیم سیستم می گردد اما هیچ شکنجه ای نمی تواند «ناخودآگاهی» وی را تسخیر کند:او همچنان شب ها «رویاهای ممنوعه»می بیند و «سیستم» می داند که رویاها ،بذر واقعیت اند و تلاش دارد که رویاهای او را در هم بشکند.

اینچنین است که «وینستون» را به اتاق 101می برند،جایی که همه ی زندانیان ازنام آن به خود می لرزند.

در اتاق 101 وینستون با«موش های گوشتخوار گرسنه» مواجه می شود و به« تمامیت»در هم می ریزد.

چرا مواجهه با«موش ها» تا این اندازه سهمناک است ؟!

«جورج اورول» ازقرار دادن «موش ها» در اتاق 101چه مقصودی دارد؟!

اینجاست که «اورول» به ظرافت ازتک نگار فروید تحت عنوان “Rat man” بهره می گیرد.فروید بیماری دارد که دچار وسواس فکری است.او تصاویر مزاحمی در ذهن دارد که فرمانده دیکتاتور یگانی که در آن خدمت وظیفه اش را انجام می دهد برای تنبیه او از«موش های گوشتخوار گرسنه» استفاده می کند.فروید با تحلیلی «زبان شناسی»در عمق ناخودآگاه این مرد جوان وسواسی،تداعی های زبانی بین«موش ها»و «سنت های شرم آور خانوادگی» را کشف می کند.

«ریچارد بوبتی» در کتاب «فروید به عنوان فیلسوف»این تحلیل فروید را به تفصیل شرح داده و چگونگی برداشت «ژاک لاکان» روانکاو فرانسوی را نیز از آن آورده است.

«جورج اورول» با وام گرفتن«موش ها» از فروید می خواهد بگوید اساس دیکتاتوری از خانواده شروع می شود و دیکتاتوری یکی از شکل های «اریستوکراسی رنج» است که "بنیان های زبانی-آئینی" دارد.

تا زبان چاپلوسانه و متملقانه،اشعار مدحی و آئین های مقدس سازی و بت تراشی باقی است اوضاع ما همین است که هست!

باید«سنت های شرم آور خانواده ی ملی مان» را در هم بشکنیم تا «موش های گرسنه ی گوشتخوار» رویاهای ما را در هم نشکنند.

باید تلاش ناتمام قهرمانان فرهنگی همچون میرزا ملکم خان،احمد کسروی و صادق هدایت را از سر گیریم و خانه را از پای بست بازسازی کنیم.

** "1984" را انتشارات نیلوفر با ترجمه ی صالح حسینی و "فروید به عنوان یک فیلسوف" را نشر ققنوس با ترجمه ی سهیل سمی منتشر کرده است.

داستان یک سقوط

2010-12-24T06:56:00.000-08:00

در این مقاله برآنم که به این سوال پاسخ دهم:

*چرا انقلاب 1357به سراشیبی فاشیسم فرو افتاد؟

-چه شد که قرائت انسان مدارانه (اومانیستی) از مذهب که در آثار دکتر شریعتی تجلی می یافت جای خود را به قرائت ایدئولوژیک داد ؟

-چه شد که جریان های معتدل،منطقی و اخلاق مدار به حاشیه رانده شدند و جریان های تندرو،انحصارطلب و واپس گرا سکان دار اصلی حکومت شدند؟

قصه بقایی-فردید-آیت

این سه چهره ی نه چندان مشهور سهم بزرگی را در انحراف انقلاب از جریان اصلی بازی کردند:

مظفر بقایی-احمد فردید و سید حسن آیت

بقایی از رقبای سیاسی دکتر مصدق بود.رقابت مظفر بقایی سناتور کرمانی الاصل را از سویی به انگلوفیل بودن او(طرفداری اش ازسیاست های انگلستان) نسبت داده اند و از سوی دیگر به قدرت طلبی شخصی وی.از آنجا که او هیچگاه محبوبیت عمومی پیدا نکرد همواره با "نقش مخالف" خود را ارضاء می کرد.تیم بقایی(حزب زحمتکشان) و حزب توده دو جریان سیاسی بودند که بیش از همه ی جریان های داخلی دولت ملی دکتر مصدق را تحت فشار قرار دادند.

تاریخ نگاران مواجب بگیر که کودتای 28مرداد 1332 را «کودتای آمریکایی» می نامند فراموش کرده اند که دولت اتحاد جماهیر شوروی با پس ندادن ذخایر ارزی ایران که به امانت به او سپرده شده بود و با امرکردن به حزب توده به کارشکنی مداوم علیه دولت دکتر مصدق جهت وادارکردن او به دادن امتیاز نفتی به روس ها تا چه حد در سقوط دکتر مصدق نقش بازی کرد.آنها نمی گویند که «فدائیان اسلام»-گروه تروریستی نواب صفوی-که سهم مورد انتظار خود را در قدرت نگرفته بود دکتر حسین فاطمی را مورد ترور قرار داد.

و فراموش می کنند که بحران سازی های سیاسی دکتر مظفر بقایی را در سقوط دکتر مصدق مورد توجه قرار دهند.وبالاخره سهم قطعی آیت الله کاشانی را که پشت مصدق را خالی کرد و بلافاصله پس از کودتای 28مرداد32 بازگشت شاه به قدرت را تبریک گفت از خاطر برده اند.

درهر حال،دکتر بقایی پایه گذار جریان فکری ای شد که مصدق را تخریب می کرد و طرفداران مصدق را تحمل نمی کرد.این جریان پس از پیروزی انقلاب اسلامی در دو قلمرو تداوم یافت:

1-در قلمرو فکری،احمد فردید شبه فیلسوفی که درس خود را در اروپا ناتمام گذاشته بود بلافاصله پس از انقلاب به تاسیس«مکتب فردید» همت گماشت.او با استفاده از«سفسطه» و ادعای الهام گرفتن از مکتب فلسفی «پدیدارشناسی»آلمانی(هگل،هایدگر،هوسرل) به مبارزه ی فکری با اندیشه ی مدرنیته(عقل گرایی،عرفی گرایی،عینیت گرایی) همت گماشت و جزو تئوریسین هایی بود که تلاش کرد برای «ولایت فقیه» مشروعیت فلسفی دست و پا کند.

گرچه احمد فردید حتی توان مکتوب کردن آرا و نظرات خود را نداشت با جمع کردن بسیاری از دست اندرکاران فرهنگی و سیاسی جامعه درمحفل خود پایه گذار بدعت «عقل گریزی و عقل ستیزی» در نظام جمهوری اسلامی شد.

2-در قلمرو سیاسی نیز سید حسن آیت(نماینده ی مجلس که سناریوی زندگیش با تروری که آمران آن معلوم نشدند به پایان رسید) دنباله روی مظفر بقایی شد.او هر نوع اعتدال گرایی و عقل مداری را در عرصه ی سیاست نشانه ی سازشکاری می دانست و با هر جریان سیاسی مدافع مصدق کینه ای آشکار داشت.

جریان مصدق ستیزی به حذف«جنبش ملی» و «نهضت آزادی» از عرصه ی سیاست کمر بربست و نقش مهمی در گنجاندن «ولایت فقیه» در قانون اساسی داشت.«نهضت آزادی» را که پایه گذارانی چون شهید رجایی،شهید چمران،مرحوم طالقانی ومرحوم بازرگان داشت به «غربزدگی» متهم کردند و از عبدالحمید دیالمه گرفته تا علی اکبر محتشمی پور هر یک به نوعی آن را مورد حمله قرار دادند.روزگاری پیش آمد که نخبگان و پیش کسوتان مبارزه ی مدنی با رژیم پهلوی یکی یکی طرد و حذف شدند و صحنه ی سیاست به شاگردان فکری فردید و تابعان سیاسی حسن آیت سپرده شد.این جریان عقل ستیزی چنان قوت گرفت که حتی افراد معروف به عقلانیت چون هاشمی رفسنجانی و مرحوم دکتر بهشتی را نیز گرفتار خود ساخت.

ماجراهایی چون«ولایت مطلقه» و «ذوب درولایت» از دستپخت های جریان فردیداند و جریان های «جمهوری زدایی» محصول کار امثال سید حسن آیت،عبدالحمید دیالمه و علی اکبر محتشمی پور.

نتیجه ی چنین ماجراها و جریان هایی،خلق پدیده هایی چون حسین شریعتمداری و محمود احمدی نژادند.کسانی که دانسته یا ندانسته درمقابل میراث بزرگ بشری(عقلانیت،دموکراسی و لیبرالیسم) ایستاده اند.

با مطالعه ی نشریاتی که هسته های فرهنگی سیاسی وابسته به حکومت منتشر می کنند به این نتیجه رسیده ام که سنت فکری «بقایی-فردید-آیت» برجسته ترین ویژگی اتاق فکر حکومت است.فراموش نکنیم که فاشیسم در اروپا (موسیلینی در ایتالیا-هیتلر در آلمان-فرانکو در اسپانیا) محصول همین جریان فکری(ضدیت با لیبرال دموکراسی و عقلانیت) بود.بنابراین جای تعجب نیست که این سنت فکری در ایران نیز زمینه ساز فاشیسم حکومتی شد.

فاشیسم چیست ؟

2010-12-24T06:54:00.000-08:00

در فرهنگ علوم سیاسی فاشیسم (Fascism) جریانی سیاسی است که با ویژگیهای زیر تعریف می گردد:

1-ضدیت با لیبرالیسم (عدم احترام به آزادی های فردی)

2-ضدیت با سوسیالیسم(ضدیت با نظام شورایی،سندیکاهای کارگری و تمرکز زدایی)

3-اعتقاد به ضروری بودن دائمی جنگ(میلیتاریسم)

4-پرستش رهبر،پیشوا(توتم)

5-نظام تک حزبی

6-فرهنگ دولتی(اشغال عرصه ی فرهنگ توسط دولت)

7-ملی گرایی افراطی(شوونیسم)

8-عوام فریبی(پوپولیسم)

همان طور که مشخص می گردد نظام فعلی حاکم در ایران تمام ملاک های فاشیسم را برآورده می سازد!

مشروعیت ولایت فقیه

2010-12-17T10:58:00.000-08:00

«خنده دار است:او از همه ی حیله های حقیر فرماندهی استفاده می کند،اما فرماندهی اش وجود خارجی ندارد.و او از این نکته غافل است.»

روبر مرل-کتاب جزیره-انتشارات نیلوفر

1-تمام کسانی که وقتی را صرف مطالعه ی آرای فقهی در زمینه ی حکومت کرده باشند نیک می دانند که مساله ی ولایت فقیه یک موضوع مورد اختلاف فقهی است.گستره ی نظریات در این زمینه آنچنان وسیع است که نمی توان کسی را به صرف قبول یا رد آن به «بی دینی» متهم کرد.

از اینرو سخنان آخوندهای درباری که ولایت فقیه را «ضروری دین» می دانند و عدم قبول آن را مساوی ارتداد و الحاد می شمرند هیچ توجیه فقهی ندارد.

در این زمینه می توانید کتاب «نظریه های حکومت در فقه شیعه» از محسن کدیور و مقاله ی هادی قابل در کتاب«دیدگاه های آخوند خراسانی» را مطالعه کنید.

2-حدود اختیارات ولی فقیه در فقه شیعه نه تنها در بین فقها مورد اختلاف است که حتی نظر یک فقیه نیز در طول زمان تغییر کرده است.

مثلا آیت الله خمینی در کتاب ولایت فقیه یا حکومت اسلامی خود که نزدیک به دو دهه قبل از پیروزی انقلاب نوشته بود مهم ترین نقش ولی فقیه را «اجرای حدود شرعی»(شامل گردن زدن،قطع دست،سنگسار و شلاق زدن) و «جمع آوری و هزینه ی وجوهات شرعی» ذکر می کند.در این کتاب هیچ ردپایی از «حکم حکومتی» ولی فقیه نمی بینید.در حالی که همین فقیه حدود یک دهه پس از پیروزی انقلاب حکم ولی فقیه را حتی در احکام اولیه(نماز-روزه-حج و...) نیز نافذ می داند مثلا ولی فقیه می تواند به دلایل «حکومتی» مردم را از به جا آوردن حج منع کند.

3-بنابراین مشروعیت ولایت فقیه از باب استحکام فقهی آن نیست بلکه بر مبنای رایی که مردم ایران( آگاهانه یا ناآگاهانه) به قانون اساسی و بازنگری آن در سال های 1358 و 1368 دادند مبنای مشروعیت«ولایت فقیه» یک «قرارداد اجتماعی» یا «میثاق مدنی» است.

اگر قانون اساسی مبنای مشروعیت ولی فقیه باشد طبیعی است که تجاوز فرد یا نهاد ولایت فقیه از محدوده ی قانونی وی را از مشروعیت ساقط می کند.

4-جدا از این که واژه هایی چون «ولایت مطلقه» و «ذوب در ولایت» هیچ جایگاهی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ندارند محدوده ی اختیارات تعین شده برای رهبر نیز بسیار متفاوت با رفتار عملی علی خامنه ای است.

به برخی رفتارهای فراقانونی وی اشاره می کنم :

الف-تایید صحت انتخابات ریاست جمهوری 1388و رد فرض تقلب،پیش از تایید شورای نگهبان و رسیدگی به شکایات!

ب-دخالت در اختیار قانونی ریاست جمهوردرتعیین وزرا و حتی معاون رئیس جمهور!

ج-ارسال پیام برای نمایندگان مجلس و صدور دستور(حکم حکومتی!) برای دادن رای اعتماد به وزیران پیشنهادی احمدی نژاد

د-شکستن رای مجلس مبنی بر قانونی بودن وقف دانشگاه آزاد اسلامی و واگذاری تصمیم گیری دراین زمینه به رئیس قوه ی قضائیه که نافی اصل استقلال قواست!

در هیچ جای قانون اساسی قوه ی قضائیه نمی تواند قوانین تصویبی مجلس شورای اسلامی را فسخ نماید !

ه-دادن فرصت فراقانونی به احمدی نژاد برای بدون وزیر گذاشتن وزارت اقتصاد و دارایی علیرغم اتمام فرصت قانونی در سال 1387.

5-در قانون اساسی مصوب 1358یکی از شرایط لازم برای احراز مقام رهبری به صراحت «مرجعیت» ذکر شده بود(اصل یکصد ونهم).بازنگری قانون اساسی که در آن شرط مرجعیت ازشرایط رهبر حذف شده بود در مرداد ماه 1368 تصویب و ابلاغ شد.در حالی که انتخاب علی خامنه ای به مقام رهبری در خرداد ماه 1368 صورت گرفت!

بنابراین علی خامنه ای در زمانی که هنوز مرجعیت وی را هیچ نهادی تایید نکرده بود و طبق قانون اساسی مرجعیت از شرایط رهبری بود به این مقام رسید.نتیجه این که وی به صورت غیرقانونی به این مقام رسیده است!

نتیجه گیری :

رهبری که انتخابش برخلاف قانون اساسی بوده و رفتارش نیز بر خلاف قانون اساسی است چگونه می تواند از قانون اساسی مشروعیت خود را کسب کند؟!

ولایت فقیه و «برادران کارامازوف»!

2010-12-11T11:29:00.000-08:00

امروز «برادران کارامازوف» داستایوسکی را تمام کردم ، پس از ماهها! طولانی شدن خواندن این کتاب به سبب زیاد بودن صفحات آن نبود بلکه به سبب سکوتی بود که لابلای فصل ها لازم داشتم تا هر فصل هضم شود ونوبت به «بلع» فصل بعدی برسد.

یکی از فرازهای این کتاب ماجرای «مفتش اعظم» بود ، همان ولی فقیه،که مسیح را به سیاهچال می فرستد و او را دوباره پس از هزار و اندی سال به اعدام محکوم می کند چراکه از نظر او نظم نوین مذهبی که او بنا کرده است از پیام مسیح نجات دهنده تر است !

همین داستان در جریان انقلاب 1357 و برپایی «جمهوری اسلامی» مشاهده می شود. با این که پیامبر پس از فتح مکه،عفو عمومی صادر کرد و ازانتقام گیری و محاکمه و مجازات دشمنان دیروز و شکست خوردگان امروز امتناع کرد،پایه گذار جمهوری اسلامی و اولین ولی فقیه به راحتی قتل و اعدام انقلابی سران ارتش و سرکردگان رژیم شکست خورده را تایید کرد و اینچنین شد که خشونت که ابتدا نصیب سران ارتش و ساواک شده بود در نهایت نزدیک ترین همراهان آیت الله (همچون صادق قطب زاده) را نیز بی بهره نگذاشت و توهین و تخفیف مراجع تقلید (آیت الله العظمی سید کاظم شریعتمداری و آیت الله العظمی حسینعلی منتظری) نیز مجاز و مباح شد .

گرچه امام اول شیعیان هیچگاه حاضر به ورود به باندبازی های تاکتیکی سیاسی و فدا کردن ارزش های اخلاقی برای رسیدن به پیروزی سیاسی-نظامی نشد ، علی خامنه ای که به زعم خود بر مسند جانشینی امامان شیعه تکیه زده است بر مبنای اصول ماکیاولیسم ( هم خشونت و هم فریبکاری برای شهریار مباح است ) و استالینی ( هدف وسیله را توجیه می کند) حکومت می کند .

به نظر می رسد ماجرا،همان قصه ی مفتش اعظم (فرمانروای روحانی داستایوسکی) است که به مسیح می گفت اگر روش تو درست بود به جای رفتن به فراز صلیب ، بر فراز تخت پادشاهی یهود می نشستی !

روح الله خمینی و علی خامنه ای نیز گویی همچون «مفتش اعظم» بر این باورند که الگوی حکومتی آنان کارآمدتر از پیامبر اسلام و امام اول شیعیان است . آنان تصمیم گرفته اند به جای الگوی علی و فرزندان او ، از الگوی حاکمان بنی امیه و بنی عباس پیروی کنند و با "روش" امویان و عباسیان"منش"علویان را تبلیغ کنند !

به قول«صالح حسینی»مترجم کتاب «برادران کارامازوف» :

«در حقیقت مفتش اعظم نمایانگر زیانبارترین شکل بی نظمی مذهبی است ، صورتی از مسیحیت که سعی در فریب انسان داشته است ، درست همانگونه که شیطان کوشید تا عیسی را دربیابان فریب دهد . با سیطره ی بی نظمی مذهبی تمامی کارها مجازتلقی می شود و این است که بی نظمی اخلاقی هم پیش می آید . »

رابطه ی آشکار حاکمیت امروز ایران با «مفتش اعظم» باعث شده که «داریوش مهرجویی» نام کتابی را که درباره ی «توتالیتاریسم» نوشته است «مفتش بزرگ و روشنفکران رذل» بگذارد ،مناسب ترین نام جایگزین برای «ولی فقیه و پیروان او! ».این کتاب را نشر هرمس منشر کرده است .

خاتمی : خروشچف یا گورباچف ؟

2010-12-02T05:40:00.000-08:00

وقتی در دوم خرداد 1376 علیرغم تلاش همه جانبه ی تمامیت طلبان از نهادهای نظامی-امنیتی و صدا وسیما گرفته تا روحانیت حکومتی ، کاندیدای مورد نظر رهبر یعنی علی اکبر ناطق نوری نتوانست رای آورد و سید محمد خاتمی با بیش از 20میلیون رای رئیس جمهور ایران شد ، سرمقاله نویس روزنامه ی کیهان او را به گورباچف تشبیه کرد چرا که خاتمی نیز همچون گورباچف – آخرین صدر هیات رئیسه ی اتحاد جماهیر شوروی – با شعاراصلاحات به میدان آمد .

میخائیل گورباچف بلافاصله پس از به قدرت رسیدن تلاش کرد شوروی را به سوی اصلاحات اقتصادی و سیاسی (پروستاریکا و گلاسنوست ) پیش ببرد اما نزدیک به هفتاد سال حکومت ایدئولوژیک با چاشنی انحصار طلبی (توتالیتاریسم) ، سرکوب(فاشیسم) و نظامی گری(میلیتاریسم) چنان نظام خشک و غیر قابل انعطافی ساخته بود که تا گورباچف دست به ترکیب آن زد به جای خم شدن فروشکست ! و اینچنین بود که منتخب حزب کمونیست شوروی آخرین میخ را به تابوت کمونیسم دولتی (لنینیسم) کوبید !

سرمقاله نویس روزنامه ی کیهان با تشبیه سید محمد خاتمی به میخائیل گورباچف میخواست به همفکران خود هشدار دهد که اگر بگذارید اصلاحات خاتمی شروع شود این نظام نیز به سرنوشت نظام شوروی دچار خواهد شد.

سید محمد خاتمی خواهان چارچوب شکنی نبود . او اصلاحات را در چارچوب قانون می خواست . خاتمی طالب آن بود که قانون شوراها پس از 20سال توقف اجرا شود و تصمیم گیری ها به جای جریان سنتی از بالا به پایین- که از زمان حکومت سلطنتی به ارث برده بودیم- جریان مشارکتی و مردمی (از پایین به بالا) پیدا کنند .

خاتمی بر اساس قانون اساسی و به عنوان حافظ قانون اساسی تخلفات نهادهایی همچون قوه ی قضائیه را تذکر می داد و خواهان محدود شدن اختیارات فراقانونی نهادهای نظامی-امنیتی بود .

تیم خاتمی تلاش کرد بازداشتگاههای خصوصی تعطیل شوند ، قتل های زنجیره ای پیگیری گردند و فعالیت های اقتصادی نهادهای زیر نظر رهبری همچون سپاه پاسداران ، آستان قدس رضوی ، بنیاد شهید ، بنیاد 15 خرداد ، موسسه امام خمینی(مصباح یزدی) و ... در نظام شفاف اقتصادی و مالیاتی صورت گیرند.

خاتمی هیچگاه در اندیشه ی درهم شکستن چارچوب های جمهوری اسلامی نبود . لذا درهمان روزهایی که روزنامه ی کیهان خاتمی را به گورباچف تشبیه می کرد ، دکتر ابراهیم یزدی ، دبیر کل نهضت آزادی ، اشتباه روزنامه ی کیهان را تصحیح کرد و اظهار داشت که خاتمی نقشی شبیه به خروشچف در تاریخ ایران ایفا می کند . خروشچف چند دهه قبل از گورباچف رهبری اتحاد جماهیر شوروی را به دست گرفت . خروشچف نیز طالب اصلاحات بود . او بود که جنایات استالین را برملا کرد و فضای نسبی آزادی بیان را برقرار کرد . اصلاحات خروشچف نه تنها باعث ورشکستگی اتحاد شوروی نشد که درصورت تداوم می توانست انحراف جریان لنینیسم-استالینیسم را تصحیح کند و نمایی جدید و مردم سالارانه از اقتصاد مشارکتی(سوسیالیسم) بیافریند .

اما پس از خروشچف به جای دنبال شدن حرکت اصلاحی او ، اتحاد شوروی وارد یک جریان ارتجاعی شد و لئونید برژنف دوباره به همان حکومت استالینیستی جان داد و چنین شد که حکومت شوروی چنان خشک و انعطاف ناپذیر رشد کرد که هنگامی که گورباچف پس از برژنف ، آندروپف و چرنینکو به قدرت رسید و دوباره برای اصلاحات خیز برداشت شوروی فروپاشید !

دکتر ابراهیم یزدی با تشبیه خاتمی به خروشچف به مخالفان اصلاحات یادآوری کرد که اگر امروز در جریان اصلاحات همراه نشوند روزی فرا خواهد رسید که نظام جمهوری اسلامی هم ، همچون نظام کمونیستی شوروی چنان غیرقابل اصلاح خواهد شد که چاره ای به جز دفن آن در گورستان تاریخ باقی نخواهد ماند .

دیدیم که نشنیدند و با همه ی ابزارها مانع اصلاحات شدند و پس از خاتمی نیز جریان ارتجاعی برژنفی حاکم شد تا تجربه ی سقوط حکومت های تمامیت خواه ایدئولوژیک یک بار دیگر تکرار گردد .

پشت چهره ی خشونت

2010-12-02T02:18:00.000-08:00

خانم «اوریانا فالاچی» -خبرنگار ایتالیایی- در کتاب «زندگی جنگ و دیگرهیچ» چند ملاقات خود را با رئیس پلیس سایگون در زمان جنگ ویتنام شرح می دهد .

این مرد کسی بود که در میدان اصلی سایگون ، در ملاء عام و در جلوی دوربین خبرنگاران با دست خود یک «ویت کنگ» را اعدام کرد و نماد خشونت دولتی در جهان شد.

«اوریانا فالاچی» با کمال تعجب او را می بیند که در خانه اش گل پرورش می دهد ، شعرمی خواند و نگاه های رومانتیکی به اوریانا دارد !

رئیس پلیس سایگون تنها دیکتاتور خون ریزی نبود که با هنر و لطافت و زیبایی انس داشت :

- آدولف هیتلر، آتش افروز نازی که میلیون ها نفر را در آتش جنگ جهانی دوم سوزاند نقاشی های لطیف و زیبایی می کشید و چه بسا اگر به دنیای سیاست وارد نمی شد امروز نام او در کنار ون گوک،رامبراند و سالوادور دالی می نشست !

- سرپاس مختاری، رئیس نظمیه ی رضا شاه که نام او لرزه بر اندام ها می افکند موسیقیدان برجسته ای بود و در نواختن ویولن کم نظیر بود !

- آیت الله خمینی که در سال 1367 دستور اعدام بدون محاکمه ی صدها زندانی را صادر کرد صاحب ده ها بیت غزل و رباعی و مسدس است . گرچه فاصله ی بسیار زیاد ادبیات گفتاری او با ادبیات نوشتاری منسوب به او اصالت و انتساب این اشعار را به طور جدی زیر سوال می برد!

- کیم جونگ ایل ، دیکتاتور خودبزرگ بین کره ی شمالی ، عاشق سینماست. در رشته ی سینما تحصیل کرده است و تمام وقت آزاد خود را صرف تماشای فیلم و نیز فیلم سازی می کند !

- علی خامنه ای دلبسته ی رمان های بلند و اشعار مدیحه سرایان است و میل عجیبی به این که این دلبستگی ها را به دیگران اعلام کند شاید به این خاطر که این دلبستگی ها او را در میان قشر حوزوی «خاص» می کند !

براستی که پشت چهره ی خشن و خون ریز دیکتاتور ها هنوزجانوری انسانی و لطیف نفس نفس می زند و تا آخرین لحظه از جان گرفتن ناامید نمی شود .

«رومن پولانسکی» کارگردان لهستانی تبار در فیلم سینمایی «دوشیزه و مرگ»به شخصیت یک شکنجه گر نگاه می اندازد که در عین خشونت و بی پروایی ، دلبسته ی سمفونی های «شوبرت» و نوشته های «نیچه» است !

می توان آیا انتظار داشت که روزی دیکتاتوری خون ریز پیش از این که همچون «چائوشسکو» و «صدام» در مقابل جوخه ی اعدام قرار گیرد اظهار ندامت کند و از ملت طلب بخشش نماید ؟!

محمدرضا شاه پهلوی ثابت کرد که چنین چیزی ممکن است . او کشتار را متوقف کرد و «صدای انقلاب ملت» را شنید و به تبعیدی خودخواسته رفت .

شاید تاکنون کمتر انصاف داشته ایم که به زیبایی چنین الگویی اعتراف کنیم.

تفکر ایدئولوژیک : خاستگاه نبرد دائمی

2010-11-25T06:57:00.000-08:00

جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه چون ندیدند حقیقت،ره افسانه زدند

بهار 1360 میزگردی از تلویزیون جمهوری اسلامی ایران پخش می شد که در آن سخنگویان ایدئولوژی اسلامی با سخنگویان ایدئولوژی مارکسیسم به مناظره می پرداختند .

در سمت چپ تصویر فرخ نگهبان (به عنوان سخنگوی چریک های فدایی خلق-اکثریت) و احسان طبری (به نمایندگی از حزب توده) نشسته بودند . سایر گروه های مارکسیست همچون چریک های فدایی خلق-اقلیت و پیکارو حتی گروه های شبه مارکسیست (سازمان مجاهدین خلق) تا آن زمان تار و مار شده بودند و این دو گروه تنها بازماندگان مارکسیست ها بودند که پذیرفته بودند در چارچوب قواعد جمهوری اسلامی فعالیت کنند .

اما در سمت راست تصویر و به عنوان سخنگویان ایدئولوژی اسلامی چه کسانی می نشستند ؟ گاهی دکتر عبدالکریم سروش همراه با مرحوم دکتر محمد حسینی بهشتی می نشست و گاهی دکتر سروش همراه با محمد تقی مصباح یزدی که این روزها با عنوان آیت الله مصباح یزدی شناخته می شود می نشست .

تفکر ایدئولوژیک تاب تحمل اندیشه ی متفاوت را ندارد . چندی نگذشت که بازماندگان مارکسیست های ایران نیز توسط معتقدان به ایدئولوژی اسلامی تار و مار شدند و «مسلمان ها» تنها ماندند .

بلافاصله ، نبرد میان مسلمان ها شروع شد .

آیت الله خمینی ، همفکران خود را پیروان «اسلام ناب محمدی» نامید و دگراندیشان را پیروان «اسلام آمریکایی» !

کسانی که آیت الله خمینی، پیروان اسلام آمریکایی خواند تحصیلکردگان آمریکا و اروپا همچون دکتر ابراهیم یزدی و مهندس مهدی بازرگان نبودند . این افراد را پیشتر از این ، پیروان آیت الله با برچسب «لیبرال» ،«سازشکار» و «غربزده» ازصحنه ی سیاسی اجتماعی بیرون کرده بودند.آیت الله ، برچسب «اسلام آمریکایی» را خطاب به کسانی همچون «آیت الله مهدوی کنی» و «آیت الله آذری قمی» به کار می برد .

آیت الله خمینی از تمرکز تصمیم گیری ها در دولت حمایت می کرد و به نوعی جامعه را به سمت سوسیالیسم پیش می برد . او نسبت به نمایندگان مجلس دوم که وزیر خارجه ی وقت (دکتر ولایتی) را به سبب دعوت از یک دیکتاتور بد نام (چائوشسکو،که بلافاصله پس از بازگشت از ایران در کشورش سرنگون و اعدام شد )استیضاح کرده بودند، به شدت خشم گرفت و آنها را «سخنگوی رادیو اسرائیل» نامید و چنین شد که امضا کنندگان نامه ی استیضاح از فضای سیاسی کشور حذف شدند !

پیروان اسلام ناب محمدی امثال مهدی کروبی،موسوی خوئینی هاو علی اکبر محتشمی پور بودند که به اشاره ی آیت الله خمینی مجلس سوم را به اشغال خود درآوردند و پیروان «اسلام آمریکایی» را منزوی کردند ! آن روزها این افراد خود را «خط امامی» می نامیدند .

جنگ قدرت که در عرصه ی سیاسی به صورت دست به دست شدن مجلس و دولت بین راست ها (اسلام آمریکاییها!) و چپ ها(اسلام ناب محمدی ها!) و گاهی خط میانه (خامنه ای و هاشمی رفسنجانی) تظاهر می یافت در نهایت به نقطه ای رسید که چپ ها سر از زندان درآوردند . همان معامله ای که زمانی با مارکسیست ها و زمانی دیگر با لیبرال ها شده بود در جریان کودتای سال 1388 با «خط امامی ها» شد !

در عرصه ی فکری نیز وضع به همین منوال است . دکتر سروش که زمانی سخنگوی ایدئولوژی اسلامی بود اکنون از نگاه مصباح یزدی مرتد است و اندیشه های او را امثال آیت الله جعفر سبحانی و آیت الله ناصر مکارم شیرازی ملحدانه می دانند و او را دعوت به توبه می کنند !

در این ماجرا نه آیت الله خمینی مقصر است نه مصباح یزدی . اشکال کار در تفکر ایدئولوژیک است که چنان با «پرستش قدرت» عجین است که هیچگاه نمی تواند از نبرد فارغ شود و به تعامل و سازندگی بپردازد.

به قول«اریک فروم»-روانکاوی که نگاه اجتماعی-سیاسی داشت- پیروان تفکر ایدئولوژیک از «تاناتو»(غریزه ی مرگ) انرژی می گیرند ، نه از «لیبیدو» (غریزه ی زندگی) . ایشان در جامعه ی بدون خشونت به سرعت رنگ می بازند و محو می شوند به همین دلیل از کوفتن بر طبل جنگ و دمیدن در شیپور حمله دست برنمی دارند .

جشن سوال برانگیز

2010-11-18T03:00:00.000-08:00

در حالی که رسانه های حکومتی در ایران به مناسبت شکست «دموکرات

ها» در انتخابات کنگره آمريکا جشن و شادي بر پا کرده اند ، اين سئوال

برايم مطرح مي شود که "نحوه تحليل اطلاعات در ذهن حاکمان

جمهوري اسلامي چگونه است ؟"

در حالي که سقوط شاه و پيروزي انقلاب 1357 مديون حضور

دموکرات ها در کاخ سفيد بود، در حالي که "اوباما" از ابتداي حضور در

کاخ سفيد دست گفتگو و دوستي به سمت مسلمانان جهان به طور عام و

جمهوري اسلامي به طور خاص دراز کرده است چرا بايد حاکمان

جمهوري اسلامي از پيروزي "جمهوري خواهان" که تصميم گيرنده جنگ

خليج فارس ، سقوط هواپيماي مسافربري ايراني ، حمله به عراق و

افغانستان و تهديد نظامي جدي ايران بودند اظهار مسرﱠت نمايند ؟!

در اين مقاله در جستجوي يافتن پاسخ به اين سئوال هستم .

فرضيه اول : بازي رواني با هدف داخلی

فرضيه اول من اين است که حاکمان جمهوري اسلامي مخاطب رسانه اي

خود را افرادي عامي، نادان و فاقد تحليل مي دانند. از نظر حکومت،

سرمايه گذاري بر روي نخبگان بي فايده است چرا که سوء مديريت و عدم

مشروعيت حکومت چيزي نيست که بتوان آن را از نخبگان پنهان کرد بنا

بر اين بقاي حکومت در گرو تکيه بر عوام و سرکوب نخبگان است. از

آنجا که عوام فاقد اطلاعات و تحليل اند فرق بين "دموکرات ها" و

"جمهوري خواهان" را نمي دانند. از نظر آنان "آمريکا" يک فرد ظالم و

تبهکار است که هر اتفاقي که رسانه حکومتي آن را ضربه به اين تبهکار

تلقي کند ( از طوفان کاترينا گرفته تا لکه نفتي خليج مکزيک و بالاخره

شکست دموکرات ها در انتخابات کنگره ) لزوما به معني پيروزي اسلام

ناب محمدي مي باشد !

آيا رويکرد طراحان اين بازي موفق خواهد بود؟ بستگي دارد به اين که

چند درصد از مردم ايران را بتوان در طبقه فاقد تحليل قرار داد. به نظر

مي رسد ارزيابي حکومت اين است که اکثريت مردم در اين طبقه قرار

دارند در حالي که من فکر ميکنم ما هيچ آمار عيني و قابل اتکايي نداريم

که چنين پيش فرضي را اثبات کند . به دلايل تاريخي و فرهنگي مردم

ايران به راحتي تن به ارزيابي شدن نمي دهند و انگيزه هاي پيچيده اي

دارند که نمي توان به سادگي از روي رفتار آنان به انديشه اشان پي برد.

شايد همان کساني که حکومت از حاشيه شهر سوار بر اتوبوس مي کند و

به تصور خود تنها با هزينه کردن "سانديس" فضاي اطراف دانشگاه تهران

را در هنگام خطبه خواندن رهبر نظام پر مي کند، در هنگام بروز اولين

شواهد از کم شدن اقتدار حکومت به مراکز نظامي و انتظامي حمله کنند و

نظاميان را خلع سلاح نمايند يا پمپ بنزين ها را به آتش بکشند !

فرضيه دوم : بازي رواني با هدف خارجي

تيم احمدي نژاد عموما" دانش آموختگان دوره هاي اطلاعاتي – ا منيتي

اند. اغلب آنها سابقه سالها فعاليت در زمينه هايي همچون جاسوسي،

بازجويي و جنگ رواني در کارنامه خود دارند. نگاه اين گروه در عرصه

روابط بين المللي اصولا نگاه ديپلماتيک نيست بلکه نگاه عمليات جاسوسي

و ضد جاسوسي است. اين تيم تلاش دارد با تغيير دادن دائمي روش و حتي

منش خود " دشمن " را غافلگير نمايد. در نتيجه اغلب دست به تاکتيک

هايي مي زند که کاملا غير عقلاني مي نمايد چرا که هدف شماره يک اين

تيم در عرصه سياست خارجي " غافلگير کردن رقيب" است. در واقع اين

تيم به دليل ضعف در بازي بين المللي سعي در به هم ريختن قواعد بازي

دارد آن گونه که در فضايي فاقد قاعده، تصادف و احتمال به ياري اش بيايد

و نابرابري قدرت و توان اقتصادي، نظامي و ديپلماتيک را بي اثر سازد.

قطعا" درکوتاه مدت اين تاکتيک مي تواند کمک کننده باشد و منجربه به

دست آوردن کارت امتيازهايي شود ولي در دراز مدت اين روش قدرت اثر

خود را از دست مي دهد چرا که "بي قاعده بودن " خود تبديل به يک

قاعده مي شود که بازيگر طرف مقابل به سرعت آن را حدس مي زند.

فرضيه سوم : تيم احمدي نژاد دست نشانده صهيونيسم بين المللي است

اگر دو فرضيه اول و دوم نادرست باشند فرضيه سوم قوت پيدا ميکند .

عملکرد احمدي نژاد گرچه در ظاهر قضيه مخالفت با صهيونيسم بين

المللي بوده ولي عملا در اين 6-5 سال بيشترين نفع را براي اسرائيل و

لابي صهيونيسم در آمريکا داشته است. اگر اصلاح طلبان بر سرقدرت مي

ماندند و با کارشکني رهبر و نهادهاي تحت امر او مواجه نمي شدند، روي

کار آمدن اوباما به سرعت منجر به بازسازي رابطه ايران با آمريکا می

شد و نتيجه طبيعي آن انزواي بين المللي اسرائيل و قدرت گرفتن ايران در

منطقه مي شد.

اما تیم «تنش آفرین» احمدی نژاد با مطرح کردن ایران به عنوان کانون

خطر براي جهان، افکار عمومي را از جنايات صهيونيست ها و

استراتژي امپرياليستي نو محافظه کاران آمريکا چنان منحرف کرد که

آمريکا داعيه دار صلح جهاني شود. همان طور که "طالبان" و "القاعده"

به عنوان عروسک هاي ساخت آمريکا مطرح شده اند، "القاعده هسته اي

جمهوري اسلامي " نيز مي تواند يکي از برگ هاي بازي جهاني قدرت

باشد .

حکومت شیعی

2010-11-11T23:23:00.000-08:00

همان گونه که در مقاله ی «سرزمین پاکان» نوشتم ایران تنها کشوری نیست که دارای «جمهوری اسلامی» است . پاکستان،سودان،موریتانی و افغانستان نیز مسمی به این نام هستند . اما حکومت ایران تنها حکومتی در جهان است که خود را «شیعی» می داند . در این مقاله در پی پاسخ به این سوالم که آیا در واقع این حکومت یک حکومت شیعی است ؟

در ابتدا باید توضیح دهیم که تفاوت بین مذهب شیعه ی جعفری با مذاهب اهل سنت نه تفاوت کلامی است و نه تفاوت فقهی .

هر کس با دقت و حوصله تاریخ اسلام را مطالعه کند به این نتیجه خواهد رسید که تفاوت شیعیان با اهل سنت اصولا بر سر «ساختار حکومت پس از پیامبر» است که می توان آن را یک اختلاف نظر سیاسی دانست .

شیعیان معتقدند که حکومت حق کسی است که دارای «عصمت» باشد ومرتکب گناه و خطا نگردد و ازآنجا که تنها خداوند می داند چه کسی دارای چنین ویژگی نادری است بنابراین تعیین حاکم جامعه پس از پیامبر اسلام نیز لازم است از طریق وحی صورت گیرد و جانشین و جانشینان بعدی پیامبر توسط شخص پیامبر و بر اساس وحی معرفی گردند .

اما اهل سنت پذبرفتند که پس از پیامبر ، ریش سفیدان قوم دور هم جمع شوند و بر اساس مصلحت اندیشی و شورا جانشین پیامبر را تعیین کنند. آنها همچنین قبول کردند که هرکس بر مبنای چنین مکانیزمی انتخاب گردد مصداق آیه ی «اطیعوالله و اطیعوالرسول و اولی الامر منکم» است و اطاعت از او بر آحاد مومنان فرض است .

اما شیعیان تنها مصداق این آیه را ائمه ی معصوم دانستند (احادیثی مکرر در کتب معتبر شیعی همچون اصول کافی ذکر شده که تنها مصداق این آیه را دوازده امام شیعه می داند)

حال به مکانیزم حکومت در نظام به اصطلاح جمهوری اسلامی نگاه کنید :

جمعی از ریش سفیدان به نام مجلس خبرگان دورهم جمع می شوند و با مکانیزمی شبیه «سقیفه ی بنی ساعده» فردی را از بین خودشان به عنوان «امیرالمومنین!» انتخاب می کنند که حرف او«فصل الخطاب» است و نقد او عملا غیرممکن و این فرد که تا پیش از این رای گیری همچون دیگرریش سفیدان آن مجلس به حساب می آمد بلافاصله تبدیل به «ولی امر» می گردد و اطاعت از او واجب می شود و مخالفت با او حکم الحاد و ارتداد دریافت می کند !

حال قضاوت کنید : این حکومت حتی در ادعای شیعی بودن خود نیز متقلب است !

املت استالین

2010-11-04T23:45:00.000-07:00

از استالین پرسیدند که چگونه می تواند دستور کشتار هزاران نفر را صادرکند ، پاسخ او این بود :«برای طبخ املت باید تخم مرغ ها شکسته شوند !»

این رویکرد که به «استالینیزم» معروف شد و شاید اولین بار «نیکولای ماکیاولی»جسارت کرد که رسما آن را در کتاب «شهریار» خود مکتوب کند قرن هاست که پایه ی اندیشه ی قدرت مداران تاریخ را تشکیل می دهد .

«جورج اورول» در کتاب ارزشمند 1984 این «مذهب قدرت» را به زیبایی تصویر کرده است : برای تغییر جهان ، قدرت لازم است پس برای به دست آوردن و حفظ قدرت همه چیز مجاز است زیرا تنها با قدرت می توان بهشت را به زمین آورد !

«آیت الله خمینی» در کتاب «ولایت فقیه» ذکر می کند که در پاسخ به کسی که به او گفته بود :«سیاست آلوده است ،حیف است شما درگیر سیاست شوید» پاسخ داده بود :«سیاست شماست که آلوده است ، ما به دنبال سیاست غیرآلوده ایم ». تعبیر رساتر این سخن همان است که از «سید حسن مدرس» نقل می شود : «سیاست ما عین دیانت ما و دیانت ما عین سیاست ماست »

اما در عمل چه اتفاقی افتاد ؟

روحانیون نیز هنگامی که به جای «منبر وعظ» بر «بالکن قدرت» نشستند دست به کار طبخ «املت استالین» شدند چه در قرون وسطی که کشیشان دستور قتل «جیوردانو برونو» و حبس خانگی «گالیله» و «مارکوپولو» را صادر کردند و چه در جمهوری اسلامی که فقها به قتل بی گناهانی چون پوینده ، مختاری ، میرعلایی و سعیدی سیرجانی فتوا دادند !

قرمزی املت استالین از سس گوجه فرنگی نیست ، ازخون بی گناهان است ...

همانندسازی با دشمن

2010-10-29T10:42:00.000-07:00

روانکاوان به موضوعی تحت عنوان «همانندسازی با پرخاشگر» (identification with aggressor)

اشاره کرده اند.هنگامی که فرد با فرد پرخاشگری مواجه می شود به صورت واکنشی با او همانندسازی می کند . این فرایند او را از «احساس کهتری» می رهاند و به او«احساس قدرت» می دهد. به همین دلیل است که «نیچه» زینهارمان می دهد که « در راه مبارزه با هیولا،مراقب باشید خود به هیولا تبدیل نشوید.»

«کارل گوستاویونگ» می گوید :«هر تعصبی،ناشی از تردیدی سرکوب شده است».معنی این عبارت این است که یقین قطعی ما به پارادایم ها و باورهایمان سنگری است که پشت آن پنهان می شویم تا آسیب پذیری خود را بپوشانیم .

بسیاری از ادیان ، گریزگاه انسان ها از ترس و تنهایی بشری بوده اند . بشر با پیوستن به یک منبع قدرت ازلی و مطلق احساس امنیت می کرده است . «زیگموند فروید» در کتاب «موسی و یکتاپرستی» و «کارل یونگ» در کتاب «پاسخ به ایوب» به تفصیل دین یهود را تحلیل می کنند و ریشه ی روانی این دین را «نیاز به قدرت» می بینند .

در دین اسلام نیز ،که نزدیکترین دین به یهود است ،نشانه های این«قدرت طلبی» به وضوح آشکار است . پیامبر اسلام به مسلمانان وعده ی فتح امپراطوری های ایران و روم را می دهد و این «سناریو» در زمان خلیفه ی دوم جامه ی عمل می پوشد و در تمام دوران خلفای اموی،عباسی و عثمانی تداوم می یابد .

این نیاز به قدرت پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، در وجود آیت الله خمینی و یاران نزدیکش تجلی می یابد . شعار صدور انقلاب ریشه در رویای احیاء امپراطوری اسلامی داشت .

در واقع ریشه ی دشمنی استراتژیک حاکمان جمهوری اسلامی با آمریکا تنها درزمینه ی «روان شناسی» آنان قابل درک است و در غیر این صورت زمینه ی تاریخی رابطه ی ایران و آمریکا نمی تواند توجیه کننده ی این خصومت بنیادین باشد.

حاکمان جمهوری اسلامی با روس ها که سابقه ای تاریخی در توسعه طلبی ارضی و اشغال خاک ایران، به توپ بستن مجلس ،به توپ بستن حرم امام رضا،اشغال ایران در زمان جنگ جهانی دوم،تلاش برای تجزیه ی آذربایجان،فشار به دولت ملی دکتر مصدق و تلاش برای ساقط کردن آن و سرانجام کمک تسلیحاتی به صدام در جنگ هشت ساله با ایران دارند هیچگاه خصومت جدی نورزیده اند و همواره رویکرد مسالمت آمیز با روس ها داشته اند .

حاکمان جمهوری اسلامی علیرغم گفته ی صریح آیت الله خمینی مبنی بر این که هیچگاه آل سعود را به خاطر کشتار حجاج ایرانی نخواهند بخشید به سرعت رابطه ی خود را با سعودی ها ترمیم کردند . حاکمان این نظام حتی پس از پایان جنگ هشت ساله با عراق به سرعت رابطه ی مسالمت آمیزی را با حکومت صدام برقرار کردند و در طی دوران تحریم عراق به انحاء مختلف به حکومت صدام کمک کردند .

علیرغم ادعای حاکمان جمهوری اسلامی که حمایت آمریکا از اسرائیل را عامل تشدید و تداوم این خصومت ذکر می کنند بی تفاوتی این حاکمان به سرنوشت مسلمانان چچن که توسط روس ها سرکوب می شوند و مسلمانان اویغار که توسط چینی ها سرکوب می گردند نشان میدهد که دفاع از مردم فلسطینی بهانه ای بیش نیست و این حکومت چندان هم نگران سرنوشت مسلمانان در جهان نیست .

نمی دانم آیا رهبر این نظام و تیم حامی او ،خودآگاهانه با تحریف تاریخ و واقعیت سعی در توجیه امیال قدرت طلبانه ی خود می کنند یا ناخودآگاه با مکانیزم «همانندسازی با هیولا» تبدیل به هیولا شده اند .

هیولا کوچولو

2010-10-25T02:35:00.000-07:00

«نیچه» فیلسوف آلمانی گفته است : «در راه مبارزه با هیولا ، مراقب باشید که خود به هیولا تبدیل نشوید !»

انحراف جمهوری اسلامی از آرمان های اولیه اش بر مبنای گفته ی نیچه قابل تحلیل است .

جمهوری اسلامی که سنگ پایه اش برمبنای «مرگ بر آمریکا» گذاشته شده بود به سرعت چنان استحاله شد که به همان الگوی آمریکایی یا بهتر بگوییم الگوی «امپریالیستی-کاپیتالیستی» تن داد!

به اقتصاد جمهوری اسلامی نگاه کنید و آن را با نظام اقتصادی مندرج در قانون اساسی مقایسه کنید .بر اساس قانون اساسی نهادهای اقتصادی در جمهوری اسلامی در سه شاخه ی خصوصی،دولتی و تعاونی قرار می گیرند . در حال حاضر «تعاونی ها» چه کسری ازاقتصاد این کشور را اشغال کرده اند ؟ آیا در قانون اساسی جایی برای اقتصاد «شبه دولتی» تعریف شده بود ؟آیا فعالیت کلان اقتصادی برای نهادهای نظامی و امنیتی تعریف شده بود ؟ جدا از «رانت خواری» و «زد و بندهای سیاسی-اقتصادی» که شاخص های نظام اقتصادی در حکومت های دیکتاتوری هستند نظام اقتصادی این کشور چه تفاوتی با اقتصاد سرمایه داری دارد ؟!

به نظام بانکی در جمهوری اسلامی نگاه کنید. معاملات ربوی در پشت نقاب اصطلاحاتی همچون مضاربه ، مشارکت مدنی،فروش اقساطی،سود علی الحساب و ... پنهان شده اند.تنها برای پنهان کردن ماهیت ربوی این بانکداری ، یک بوروکراسی پیچیده طراحی شده تا «کلاه شرعی» ماجرا جور شود!

به رسانه های وابسته به حکومت نگاه کنید . آیا الگوی آنها که مخدوش کردن حقایق و وارونه جلوه دادن وقایع با روش های مدیریت ذهن است تفاوتی با روش «فاکس نیوز» دارد ؟!

به زندان های سیاسی جمهوری اسلامی نگاه کنید . آیا روش برخورد با متهمان با آنچه در «گوانتانامو» و «ابوغریب» اعمال می شود متفاوت است ؟( با این تفاوت که آمریکایی ها این نحوه ی سلوک را فقط در برابر دشمن خارجی اعمال می کنند در حالی که جمهوری اسلامی شکنجه و تجاوزرا در مقابل منتقدین هم کیش و هم وطن روا می دارد !)

به ترورهای برون مرزی نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی نگاه کنید : همان روش «سازمان سیا» !

به فرایند « تصمیم سازی» در جمهوری اسلامی نگاه کنید : همان«باشگاه های سیاسی» ، همان «لابی گری» و همان دست های پنهان که تصمیمات را به سوی منافع سرمایه داران بزرگ و رانت خوارهای کوچک و بزرگ هدایت می کنند!

کوتاه سخن این که «آیت الله خمینی» که آمریکا را «شیطان بزرگ» می نامید در نهایت به هزینه ی ده ها هزار کشته ، معلول ، اسیر، یتیم و...موفق شد نظامی بنا کند که خود کاریکاتوری شلخته از همان «شیطان بزرگ» است :

«شیطان کوچک » یا «هیولا کوچولو!»

در مقاله ی آینده راجع به این فرایند «همانندسازی با هیولا» برایتان می نویسم .

این کشتی دارد غرق می شود !

2010-10-19T00:19:00.000-07:00

نمی دانم فیلم سینمایی«تایتانیک» را به خاطر دارید یا نه. در صحنه ای از این فیلم در حالی که کشتی عظیم تایتانیک در اثر برخورد با کوه یخ (ice berg) دچار صدمه ی جدی شده بود، گروهی نوازنده در عرشه ی کشتی مشغول اجرای قطعات برگزیده از موسیقی کلاسیک بودند! آنان کار خود را به بهترین نحو اجرا می کردند و دقت می کردند که کیفیت کارشان تحت تاثیر شرایط نامناسب موجود قرار نگیرد! اما در یک کشتیِ در حالِ غرق شدن و در میان مسافرانی که از هول و وحشت در حال سراسیمه دویدن به این سو و آن سو هستند، چه اهمیتی دارد که موسیقی کلاسیک با بهترین کیفیت اجرا شود؟!

***

نمی دانم کتاب«قلعه ی حیوانات» نوشته ی «جورج اورول» را خوانده اید یا نه. ماجرای این کتاب، داستان حیوانات یک مزرعه علیه اربابِ زورگوست. حیوانات دست به دستِ هم می شوند و ارباب و خانواده اش را از مزرعه بیرون می کنند و خود مدیریت مزرعه را به دست می گیرند. اولین کار آن ها پس از پیروزی انقلاب شان تنظیم عهد نامه ای ست که طبق آن همه ی حیوانات با هم برابرند و هیچ کس حق ندارد خود را ارباب و مالک دیگران بداند اما چیزی نمی گذرد که خوکی که مدیریت مزرعه را به دست گرفته است، آرام آرام عهدنامه را تغییر می دهد و برای خود و اطرافیانش حقوق و امتیازات ویژه ای وضع می کند در این میان، اسبی در این مزرعه زندگی می کند به نام«باکستر» که به لحاظ خوش خلقی، صبوری و پشتکار، مورد احترام همه ی حیوانات است. حیوانات از او می خواهند کمک شان کند تا در مورد شرایط جدید تصمیم بگیرند اما«باکستر» سخت مشغول کار است و به اطرافش توجه ای ندارد. شعار او این است:«من کار می کنم!» و احساس می کند که باید کار خود را به بهترین شکل انجام دهد و کاری به کار چیز دیگری نداشته باشد! گرچه«باکستر» می توانست از اتفاق وحشتناکی که در«قلعه ی حیوانات» رخ می داد جلوگیری کند چنان سرش به کارش گرم بود که فقط هنگامی از«تغییرات» باخبر شد که خوک حاکم، او را به یک سلاخ فروخت!

***

اولویت بندی(Priority setting) از مهم ترین مهارت های زندگی ست. شما هر چقدر زیبا ویولن بنوازید، در یک قایق در حال غرق شدن، ویولن نواختن در اولویت قرار ندارد. شما هرچقدر کشاورز قابلی باشید، در یک مزرعه ی در حال سوختن، سم پاشی و آفت زدایی در اولویت قرار ندارند. شما هر چقدر آرایشگر قابلی باشید. اصلاح کردن سر و صورت فردی که دچار حمله ی قلبی شده است و باید بلافاصله به بیمارستان انتقال یابد را عاقلانه نمی دانید.

«کارل مارکس» ، فیلسوف آلمانی، یکی از افسون های جامعه ی سرمایه داری را«تخصصی شدن» می داند. هرکس چنان سرش به کار و تخصص خود گرم است که فراموش می کند کل این جامعه به کدام سو حرکت می کند! باهوش ترین و سختکوش ترین آدم ها گرفتار الگوی «باکستر» می شوند و مسایل کلان اجتماعی را ازیاد می برند!

سرزمین پاکان

2010-10-08T07:30:00.000-07:00

پس از استقلال هندوستان ، محمد علی جناح که در مسیر انقلاب در کنار مهاتما گاندی و جواهر لعل نهرو قرار داشت پا دریک کفش کرد که مسلمانان هند باید سرزمین مستقلی داشته باشند.هرچه گاندی تلاش کرد او را قانع کند که هند یک کشور متحد بماند و مسلمانان نیز در کنار سایر اقوام و مذاهب در مدیریت هند نقش داشته باشند محمد علی جناح نپذیرفت و بالاخره ایالت های مسلمان نشین هند تجزیه شدند و بنگلادش و پاکستان را به وجود آوردند .

قصه ی پاکستان اما،داستانی شنیدنی است.مسلمانان که هندوها را «نجس» می دانستند سرزمین مستقل خود را «پاکستان» نامیدند .

پاکستان اولین کشوری بود که حکومت آن «جمهوری اسلامی» نام گرفت.

(پس از پاکستان،به ترتیب سودان،موریتانی،ایران و افغانستان جمهوری اسلامی نام گرفتند). هندوستان اما، با جمعیتی چند مذهبی (به ترتیب جمعیتی هندو،مسلمان،جین،بودایی،مسیحی،سیک) صاحب حکومتی «سکولار» شد .

هندوستان «سکولار» امروز جزو نمونه های موفق دموکراسی در جهان است و سال گذشته ی میلادی در کنار برزیل بالاترین نمره ی رشد اقتصادی را به خود اختصاص داد .

از آن سو «جمهوری اسلامی پاکستان» نمونه ای از عدم تحمل و عدم مداراست . کودتا پشت کودتا و ترور پشت ترور،صحنه ی سیاست پاکستان را پر کرده است . ضیاءالحق،ذوالفقارعلی بوتو را اعدام کرد .

حکومت نظامی ضیاءالحق با ترور شدن ضیاءالحق پایان گرفت !

پرویز مشرف با کودتای نظامی نواز شریف را ساقط کرد و خودش با کودتایی دیگر به تبعید رفت. بی نظیر بوتو چند روز پیش از انتخابات ترور شد و ...

در صحنه ی اقتصادی نیز پاکستان وضعیت بهتری ندارد . در سیل اخیر پاکستان،اگر نهادهای بین المللی و دولت های خارجی به کمک پاکستان نمی شتافتند دولت پاکستان توان مدیریت اوضاع را به هیچوجه نداشت.

پاکستان ، کشور پاک ها ، پیشتاز «تقلب صنعتی» است :

در شهر صنعتی پاکستان اجناسی با مارک های معروف دنیا تولید می شود!

علاوه بر این پاکستان ، پیشتاز«تقلب سیاسی» است :

طالبان را تقویت می کند و از جامعه ی جهانی ( از آمریکا گرفته تا ایران ) کمک مالی می گیرد تا طالبان را سرکوب کند !

این سناریوی کشوری است که وجه تمایز خود را از سرزمین مادری اش، «مذهب» می داند.
به خاطر داشته باشیم که ما نیز در کنار پاکستان ، سودان،موریتانی و افغانستان دارای «جمهوری اسلامی» هستیم .

شیر بی یال ودم و اشکم

2010-10-02T13:45:00.000-07:00

مولانا در مثنوی قصه ی مردی را می آورد که به نزد دلاکی رفت تا نقش شیر را بر بازوی او خالکوبی کند اما تا دلاک نیشتر برتن او زد فریاد او برآمد که «کجای شیر را خالکوبی می کنی ؟» دلاک پاسخ داد : «یال شیر را» و مرد ناله کرد:«نمی شود شیر ما یال نداشته باشد ؟!»

دلاک پذیرفت که شیر بی یالی را نقش کند اما همین داستان با دم و شکم شیر نیز تکرار شد و دلاک بی طاقت شد و زبان به اعتراض گشود :

شیر بی یال و دم و اشکم که دید ؟ این چنین شیری خدا کی آفرید ؟!

ماجرای روحانیون و شبه روحانیون حاکم بر ایران ، شبیه به ماجرای همین مرد است که نقش شیر می خواهد ولی طاقت درد نیشتر را ندارد .

حاکمان جمهوری اسلامی مشتاق حکومت بر یک مملکت مدرن هستند آنها از «نانوتکنولوژی» ، «صنایع فضایی» ، «انرژی هسته ای» ، «منوریل» و ... استقبال می کنند . به تعبیری آنها مشکلی با «مدرنیزاسیون» ندارند . در چند سال اخیر اهالی منبرعلاقمند شده اند که برای خود در فضای مجازی سایتی داشته باشند و ایمیل بزنند و ایمیل دریافت کنند و با «لپ تاپ» بر فراز منبر روند . از نظر آنان تعارضی بین دین داری آنان با «مدرنیزاسیون» وجود ندارد .

اما این جنابان توجه ندارند که این اختراعات و پیشرفت ها در حوزه ی تکنولوژی محصول «تفکرعلمی» یا «تفکرمدرن» بوده است و تفکر علمی ریشه در فلسفه و علوم انسانی غربی دارد همان چیزی که این آقایان ازآن واهمه دارند و با آن خصومت می ورزند !

تا زمانی که حاضر نباشیم «تفکر علمی» را که بنای آن بر عقل محوری ، عینیت گرایی،نقد،تحلیل،آزادی بیان،شفافیت و ... است را بپذیریم نمی توانیم در مقام «تولید علم» بنشینیم. بنابراین چاره ای نداریم جز این که یا از «مدرنیزاسیون» دست بشوییم و یا «خریدار تکنولوژی» باشیم .

اگرحاکمان جمهوری اسلامی سوار بر چاه های نفت نبودند زودتر این «دوکلمه حرف حساب» را درمی یافتند .

حکومت ثروتمند ، مردم نیازمند

2010-09-18T02:17:00.000-07:00

در یکی دو هفته ی قبل چند جا با « افراد خیری » مواجه شدم که در پی تامین بودجه برای راه اندازی یا ادامه ی فعالیت نگهداری از کودکان بی سرپرست بودند .

جالب است که در ایران حکومت تمام بودجه ی ملی را در اختیار دارد و در عرصه های فرهنگ و سیاست و اقتصاد مجالی برای فعالیت نهادهای غیر حکومتی باقی نمی گذارد اما از رسیدگی به اقشار آسیب پذیر شانه خالی می کند و در زمینه های « خیریه » بار را به دوش مردم می گذارد .

ما در کشوری زندگی می کنیم که بزرگترین ثروت های طبیعی را در اختیار دارد . 9% نفت جهان و 15% گازطبیعی جهان متعلق به ایران است. ایران، پس از روسیه ، بزرگترین منابع گازی جهان را در اختیار دارد .

ایران بزرگترین صادر کننده ی پسته ، خاویار و فیروزه در جهان است .

کشور ما آنقدر ثروتمند است که خود رئیس دولت ( احمدی نژاد ) اعلام می کند این کشور برای یک جمعیت 150 میلیون نفری امکانات دارد و برای تولد هر فرزند جدید جایزه ی یک میلیون تومانی تعیین می کند !

در چنین شرایطی ، چگونه است که حداقل 30% مردم این کشور زیر خط فقر قرار دارند ، بیکاری به بالای 20% می رسد و چهره ی نازیبای پدیده های ناشی از فقر مثل کودکان خیابانی و زنان خیابانی روز به روز فراوان تر دیده می شود ؟!

پاسخ این است : سوء مدیریت کلان !

آیا می دانید که ایران یک اعتبار 200 میلیون یورویی در اختیار «بولیوی» قرار داد تا « مورالس» از سیاست خارجی ایران حمایت کند ؟

آیا می دانید که ایران یک کارخانه ی تراکتورسازی به « زیمباوه » تقدیم کرد تا « موگابه » به تحریم ایران در شورای امنیت رای ندهد؟

اما مسائل جهان تنها با پول حل نمی شوند . تدبیر غلط و مدیریت غیرعقلانی هر ثروتی را ضایع می کند :

* « زیمباوه » حتی حاضر نشد به تحریم ایران در شورای امنیت رای ممتنع بدهد !

* به نتیجه ی پول خرج کردن این حکومت در « غزه » نگاه کنید :

در یک نظرسنجی تازه 47 در صد مردم غزه ، ترکیه را حامی اصلی خود می دانند در حالی که فقط 7درصد مردم غزه ایران را حامی اصلی خود می دانند !

تفکر اگزیستانسیال در مقابل تفکرمذهبی

2010-09-12T12:01:00.000-07:00

گرچه واژه ی « اگزیستانسیالیسم » ریشه دراروپای قرن بیستم دارد ولی نباید تفکر اگزیستانسیالیسم را محصول مدرنیته ی غربی دانست زیرا مبنای این نوع تفکر قرن ها قبل از آن توسط اندیشه ورزانی از گوشه کنار جهان مطرح شده است . برای مثال آنچه « بودا » چند قرن پیش از میلاد مطرح کرده هیچ تفاوت اساسی با اگزیستانسیالیسم قرن بیستم ندارد .

برای فهم کامل اگزیستانسیالیسم می توانید به آثار ژان پل سارتر ( فیلسوف ، روان شناس ، نمایشنامه نویس و رمان نویس فرانسوی ) ، برتر اندراسل
( ریاضی دان و فیلسوف بریتانیایی ) ، سورن کیرکه گارد ( فیلسوف و الهیدان دانمارکی ) ، ویکتور فرانکل ( روانپزشک و فیلسوف اتریشی) ، یوستین گرودر ( فیلسوف و داستان نویس نروژی ) و آلبرت انشتین ( فیزیکدان و فیلسوف آلمانی ) رجوع کنید ، با این حال سعی می کنم در این یادداشت کوتاه تصویری از تفکر اگزیستانسیالیست را ترسیم کنم .

اساس اگزیستانسیالیسم بر « قبول وضعیت بشری » استوار است .
بشر در جهانی زندگی می کند ناشناخته ، متغیر و ناایمن . همه ی دانسته های ما تصویری فرضی اند که محدودیت حواس و هوش ما آنها را محدود می کند .
به قول مولانا ( که گاهی اگزیستانسیالیست است و گاهی مذهبی ! ) :
پیش چشمت داشتی شیشه کبود                 زان سبب عالم کبودت می نمود
همانطورکه « امانوئل کانت » در « نقد عقل محض » گفته است انسان امکان فهم جهان را مستقل از محدودیت حواس و حالات هیجانی و پیش زمینه های تربیتی اش ندارد . در واقع « تجربه ی ما مصبوغ و مسبوق به حالات هیجانی ما و انتظارات و باورهای ماست .»
به گفته ی خیام : « هر کس سخنی از سر سودا گفته ست ...»
آن که طبعی عصبی و تحریک پذیر دارد ، جهان را سرشار از خطر و تهدید می بیند و ان که طبعی عاشق پیشه دارد ، زندگی را انباشته از ماجراهای عاشقانه می یابد .
تمثیل « فیل در تاریکی » مولانا ، بهترین استعاره برای بیان نسبی بودن دانش بشری است .
از سوی دیگر، بشر همواره با « عدم قطعیت » سر و کار دارد .
جهان سرشار از پیش بینی نشده هاست . همان طور که « فیزیک کوانتومی» وجود پارادوکس ها را به اثبات می رساند و در نظریه هایی همچون «تئوری آشفتگی » (chaos theory) و « اثر پروانه ای »(butterfly effect )
با آن مواجه می شویم .
« مرگ » نمونه ی کاملی از ابهام و رازآمیز بودن زندگی است .
هر فرضیه ای درباره ی« پس از مرگ » برای همیشه در همان حد فرضیه بودن درجا خواهد زد .
نتیجه این که تفکر اگزیستانسیال ، انسانی را تربیت می کند که نادانی بشری خود را می پذیرد و در وضعیت « فروتنی » شناختی می ماند .
چنین انسانی توانایی « تعامل ، تامل و تحمل » را در روابط بین فردی اش همواره حفظ می کند یا به تعبیر پارسی :
آن کس که نداند و بداند که نداند        لنگان خرک خویش به مقصد برساند

علاوه بر این ، تفکر اگزیستانسیال این توانایی را از انسان می طلبد که به
« جای فرض ایمن بودن » ، متانت تحمل جهان غیر قطعی را داشته باشد .
از آن طرف ، تفکر مذهبی برپایه ی « می دانم مطلق » شکل گرفته است . مذهبی ها برای جهان « از ازل تا ابد » قصه هایی قطعی دارند . کسی که در چنین « می دانم مطلق » دست و پا می زند کجا می تواند فروتنی لازم برای « تعامل ، تامل و تحمل » را داشته باشد ؟!
اینجاست که اساسا تفکر مذهبی جایی برای « گفتگوی تمدن ها» باز نمی گذارد و چاره ای جز « برخورد تمدن ها » ندارد .
تفکر مذهبی ، « پاسخ مدار » است ، برخلاف تفکر اگزیستانسیالیست که
« پرسش مدار» است .
این بیت پارسی نیز بیان شیرینی است از تفکر مذهبی :

آن کس که نداند و نداند که نداند              در جهل مرکب ابدالدهر بماند
از آنجا که احساس ایمنی فرد مذهبی بر پایه ی گزاره های آزمون نشدنی درباره ی جهان هستی استوار است ، هرگونه نقد و چالش این گزاره ها ، فرد مذهبی را مضطرب و عصبانی می کند بنابراین برای او گزاره هایش ارزش حیاتی می یابند تا حدی که حاضر است به جای چالش و گفتگو بر سر این گزاره ها دست به قتل ببرد یا تن به عملیات انتحاری بدهد چرا که جهان بدون آن گزاره ها برای چنین فردی غیرقابل تحمل است .
هنگامی که « نواب صفوی » و همفکرانش دست به قتل « احمد کسروی » آلودند نمونه ای از واکنش تند مذهبی در برابر چالش را به نمایش گذاشتند .
هنگامی که « ژوزف استالین » دستور ترور « تروتسکی » در مکزیک را صادر کرد نشان داد که اساس استالینیسم بر تفکر مذهبی استوار است .
هنگامی که « آیت الله خمینی » - حتی بدون خواندن کامل کتاب آیات شیطانی – فتوای قتل « سلمان رشدی » را صادر کرد نشان داد که تفکر مذهبی ابزاری به جز خشونت ندارد .
زمانی که « جورج بوش پسر » برای توجیه حمله به عراق « صدام » را
« دجال »(Anti Christ ) نامید و جنگ با عراق را « جنگ صلیبی » (Holy war) معرفی کرد نشان داد که « امپریالیسم پروتستان های صهیونیست » بر پایه ی « تفکر مذهبی » استوار است .
این روزها ، نظریه پردازان حکومتی در ایران در پی اینند که تفکر اگزیستانسیال را زاییده ی مدرنیته ی غربی بنامند و صاحبان چنین تفکری را غربزده تلقی کنند !
این شبه متفکران ، چگونه می توانند « حکیم عمر خیام » را که صدها سال پیش از جریان مدرنیته در غرب ، مصداق روشن تفکر اگزیستانسیالیست بود غربزده معرفی کنند ؟!
همین یک بیت از خیام ، چکیده ای است از تمام اگزیستانسیالیسم :

از جمله رفتگان این راه دراز          باز آمده ای کو که به ما گوید «راز»؟!

بازگشت از کشور شوراها

2010-09-10T01:45:00.000-07:00

« روس ها » و « مارکسیسم » - درسی برای ما

« کارل مارکس » آلمانی اعتقاد داشت که جامعه ی بی طبقه ی « پرولتاریا» مرحله ی تاریخی پس از نظام سرمایه داری صنعتی ( کاپیتالیسم ) است بنابراین ، جامعه ای برای تولد « کمون زندگی اشتراکی » آماده است که اوج نظام سرمایه داری را تجربه کرده باشد .
اما« لنین » اعتقاد داشت که برای نابود کردن جامعه ی سرمایه داری باید به « ضعیف ترین حلقه ی این زنجیره » حمله کرد .بنابراین لنین روسیه را نقطه ی مناسب شکل گیری پرولتاریا می دانست چراکه روسیه در کاروان صنعتی شدن از بقیه ی اروپا عقب تر بود .
این روزها فکر می کنم لنین اشتباه بزرگی کرد . جامعه ی روسیه هنوز در طرحواره های فئودالی دست و پا می زد . هنوزملکه ی رومانوف تحت تلقین « راسپوتین » شبه کشیش – شبه جادوگر ! در مورد مملکت تصمیم می گرفت و هنوزکلیساها صاحب رونق فیزیکی و سایکولوژیک بودند . در چنین جامعه ای طبیعی است که مارکسیسم به سرعت، خود تبدیل به یک مذهب شود !
جنازه ی مومیایی شده ی لنین که به سبک جنازه های قدیسان کلیسا در «سردابه ی مقدس» نگهداری می شود و تمثال های کوچک و بزرگ «استالین » نشان می دهد که « داس و چکش» همان نقش « صلیب ارتودوکس » را در روسیه بازی کرد و اینچنین بود که کمونیسم به مسیر استالینیسم کشیده شد .
« چه گوارا» گفته است :
« از نظرمن دیگرکمونیستی وجود ندارد . بخصوص از زمانی که شوروی ها خود را در جهان به عنوان سمبل کمونیزم معرفی کردند و مردم دنیا را به اشتباه انداختند . روس ها این نام را به لجن کشیدند و مارکسیسم را در جهان لکه دار و بدنام کردند . انقلابی بودن روسیه شوروی مضحک ترین و بزرگترین دروغ و ریای تاریخ بشریت است . دروغی افتضاح آمیزتر از ادعای انسان دوستی لیبرال ها و خداشناسی پاپ ها !
سران شوروی ، تزارهای جدیدی هستند که با اطرافیان خود ، به همان منوال ، خلق های وسیع روسیه را به زنجیر کشیدند و به همان سیاق خودکامگی می کنند »

تا در ذهن مردم الگوی « اگزیستانسیال » جایگزین الگوی مذهبی نشود کرامت انسانی ، انصاف و عدالت و صلح و تعامل از مرحله ی شعار فراتر نمی روند ، چرا که تفکر مذهبی به سرعت از هر بت شکنی یک بت جدید می سازد !

در آینده ی نزدیک راجع به مقایسه ی تفکر اگزیستانسیال با تفکر مذهبی برایتان خواهم نوشت .

بازدید از کشور شوراها

2010-09-07T11:38:00.000-07:00

در جزیره ی «پیوتروپاول » سنت پطرزبورگ ، در کنار خلیج فنلاند زیر «دروازه ی اعدام » می ایستم و از دستفروشی یک دست ورق بازی می خرم که شاه – بی بی و سرباز آن عکس تزارها ، ملکه ها و سرداران
سلسله ی پادشاهی « رومانوف» را بر خود دارند . اما آنچه در این ورق ها توجهم را جلب می کند این نیست بلکه ورق ژوکر است . ورق « ژوکر» ، عکس « گریگوری راسپوتین » را بر خود دارد .

راسپوتین کیست ؟
راسپوتین شیادی بود که از احساسات مذهبی و خرافه باوری روس ها
سوء استفاده کرد . او خود را لمس شده ی مریم مقدس معرفی کرد و با زبان بازی و شگردهای تاثیرگذاری ، توانست به عوام بقبولاند که از ارتباطات خاص با قدیسان برخوردار است و قدرت شفا دادن و پیش گویی دارد .
از آنجا که تفکر درباریان قرن نوزدهم روسیه نیز سرشار از اعتقادات خرافی بود ، راسپوتین به سرعت به دربار نفوذ کرد و مرشد و مراد گروهی از درباریان بویژه بانوان اشرافی شد .
در زمان جنگ جهانی اول « نیکولای رومانوف » تزارروسیه تصمیم گرفت خود به فرماندهی مستقیم جنگ بپردازد و بیشتر وقت خود را در جبهه ها می گذراند ، در نتیجه پایتخت توسط ملکه اداره می شد . راسپوتین ملکه را قانع کرد که که او با مکاشفات و الهامات غیبی اش می تواند راهکارهای درستی را برای اداره ی مملکت پیشنهاد دهد . نتیجه این که در عمل سکان هدایت حکومت به دست راسپوتین افتاد . نتیجه ی این کار سوء مدیریت کلان و نابسامانی های گسترده بود . وضع به جایی رسید که تنی چند از درباریان که به نقش مخرب راسپوتین پی برده بودند کمر به قتل او بستند و او را از میان بردند اما شیرازه ی امور چنان ازهم پاشیده بود که کمتر از یک سال بعد طومار حکومت رومانوف درهم پیچیده شد و تزار و تمام اعضای خانواده ی او – حتی فرزندان بی گناهش – به دست انقلابیون اعدام شدند .
مدتها بود هر گاه به راسپوتین فکر می کردم شباهت عجیبی بین او و احمدی نژاد می دیدم اما آنچه باعث شد دست به قلم ببرم این بود که در یکی از وبلاگ های هوادار احمدی نژاد در هفته ی قبل مقاله ای به دفاع ازراسپوتین دیدم ! وبلاگ نویس محترم چنان در وصف راسپوتین قلم زده بود که گویی باور دارد که راسپوتین واقعا صاحب کشف و کرامت بوده و سقوط رومانوف ها انتقام الهی برای قتل راسپوتین بوده است !
برایم بسیار جالب بود که تفکری که می تواند احمدی نژاد را باور کند لاجرم می تواند به راسپوتین هم ایمان بیاورد !

اصحاب حکومت اسلامی !

2010-09-03T12:45:00.000-07:00

« حاج منصور ارضی » مداح مشهور تهران و از نزدیکان « بیت رهبری» و فعالان ستاد احمدی نژاد اخیرا در میانه ی مداحی های خود دکتر عبدالکریم سروش – نواندیش دینی – را به سبب نظرات کلامی اش
« ولد حیض » نامیده است !

به یاد آوردم که « شیخ احمد کافی » - منبری معروف پیش از انقلاب – نیز بر روی منبر به جای نقد حکومت بنی عباس ، دلیل شرارت « مامون » را این می دانست که او « کنیز زاده » و « ولد حیض » بوده است !
دکتر شریعتی در کتاب « تشیع علوی و تشیع صفوی » به این نکته اشاره می کند که « آخوند صفوی » برای تهییج عوام از ابزار « توهین به مادران » استفاده می کند و از جمله دکتر شریعتی نقل مفصلی می آورد از ادله ای که «علامه عسگری » برای اثبات حرامزاده بودن « عمربن خطاب » خلیفه ی دوم ذکر می کند !
آخوندها و شبه آخوندهای صفوی نه التفاتی به قرآن دارند که مسلمانان را حتی از توهین به بت ها نهی می کند (انعام - 108) و آنان را پند می دهد که حتی درمقابل کسانی که با آنها بدرفتاری کردند از مسیر عدل خارج نشوند ( مائده - 8) و نه التفاتی به دانش دارند چرا که ازنظر پزشکی در زمان خونریزی ماهانه ( حیض! ) امکان انعقاد نطفه منتفی است زیرا رحم شرایط مناسب لانه گزینی را ندارد .
راستی « حاج منصور ارضی » با چه اندیشه و محاسبه ای از زمان انعقاد نطفه ی « دکتر سروش » و زمان عادت ماهانه ی مادرگرانقدر ایشان باخبر شده است ؟!
حکومتی که اصحاب آن چنین منش و روشی دارند مملکت رابه کدام سو می برد ؟!

توسعه ی اقتصادی و انقلاب1357

2010-08-28T08:20:00.000-07:00

« کارل مارکس » فیلسوف و اقتصاددان بزرگ آلمانی پایه ی تغییرات اجتماعی را مقتضیات اقتصادی میداند . از نظر او فرهنگ تابعی از اقتصاد است و تغییرات اقتصادی تغییرات فرهنگی را در پی دارد .

اما به عقیده ی من ، این رابطه کاملا دو سویه است و گاهی تغییرات فرهنگی ، الزامات اقتصادی را دگرگون می سازد . برای مثال میانگین رشد اقتصادی در کشورهای اروپایی کاتولیک ( ایتالیا – اسپانیا – ایرلند ) همیشه پایین تر از کشورهای اروپایی پروتستان ( آلمان – انگلستان – سوئیس ) است . چرا که پروتستانیسم مسیحی فلسفه ای "اختیارمحور" شبیه به نحله ی کلامی معتزله دارد در حالی که کاتولیک ها "جبرمحور " – شبیه به اشعری مذهب ها - هستند . پروتستان ها نگاهی "این جهانی" دارند در حالی که کاتولیک ها نگاهی "آن جهانی" دارند .
« کارل گوستاو یونگ » روانپزشک سوئیسی اعتقاد دارد که پروتستان ها خیلی بیشتراز کاتولیک ها به روانپزشک مراجعه می کنند چرا که کاتولیک ها چاره ی بسیاری از مشکلات درونی خود را در پناه بردن به کلیسا می دانند .نتیجه ی چنین طرز تفکری پایین بودن توسعه ی اقتصادی است .

* * *

تحولی که در سال های 1356و1357 در ایران صورت گرفت و «انقلاب اسلامی » نام گرفت از دیدگاه های مختلف ریشه یابی شده است .
جدا از شبه تحلیل های کلیشه ای که این انقلاب را برخاسته از انگیزه های مذهبی می دانند و چندان اعتباری ندارند انقلاب 1357 را از چند دیدگاه می توان ریشه یابی کرد:
1- دیدگاه سناریوی جهانی یا « تئوری توطئه » : ازاین دیدگاه انقلاب ایران یک استراتژی طراحی شده توسط سناریو نویسان دنیای سرمایه داری بوده است . در دهه ی هفتاد میلادی رشد جنبش های کمونیستی در آسیا ، آفریقا و آمریکای جنوبی، نظام سرمایه داری را تهدید به فروپاشی می کرد . در خاور میانه سوریه و عراق با به قدرت رسیدن احزاب سوسیالیستی « بعث » به اردوی کمونیسم پیوسته بودند و سازمان آزادی بخش فلسطین مشی سوسیالیستی را برگزیده بود . افغانستان به دعوت حکومت مارکسیستی میزبان ارتش سرخ بود و در سایر کشورهای منطقه نیز احزاب چپ قدرتمندی در حال فعالیت بودند .در ایران ، جدا از این که نخبگان فرهنگی عمدتا تمایلات چپ داشتند ، جنبش های دانشجویی جوان نیز با نگاه مارکسیستی با رژیم پهلوی درگیر بودند .
در چنین شرایطی تئورسین های جهان سرمایه داری بهترین تاکتیک را در برابر پیشروی سوسیالیست ها ، کشیدن یک «دیوار مذهبی » در مقابل آنها می دیدند . کسانی که کتاب های «آخرین سفر شاه » از ویلیام شوکراس ، «آخرین تلاش ها در آخرین روزها» از دکترابراهیم یزدی و «از کاخ شاه تا زندان اوین» از احسان نراقی را خوانده باشند به وضوح احساس می کنند «شاه» در یک طرح بزرگ «قربانی» شد تا کمونیست ها متوقف شوند . همزمان ، رشد جنبش های اسلام گرایی در افغانستان ، ترکیه ، لبنان و مصر را نیز شاهد بودیم .
ممکن است این سوال پیش بیاید که آیا جهان سرمایه داری نگران این نبود که رشد اسلام گرایی در آینده مزاحمتی برایش ایجاد کند ؟
پاسخ این است که طراحان این نقشه قرائتی از مذهب را تقویت کردند که به دلیل « افراط گرایی » و خشک فکری و تحجر قابلیت بقا در جهان امروز را نداشته باشد و در طی چند دهه نابود گردد !
درباره ی این تئوری حرف و حدیث زیادی وجود دارد ولی به دلیل این که در این مقاله موضوع محوری « توسعه ی اقتصادی و انقلاب » است به همین مختصر بسنده می کنم .
2- جامعه ی « فئودال » - جامعه ای با محوریت اقتصاد کشاورزی - برای خود قوانین (پارادیم) ویژه ای دارد که گرچه آزادی انسان ها را محدود می کند اما به آنها «امنیت » می دهد .
« اریک فروم » روانکاو جامعه نگر اعتقاد داشت که انسان برسر دو راهی
« آزادی » و « امنیت » سرگردان است. از یک سو علاقه مند است که آزاد باشد برای زندگی خود تصمیم بگیرد و ازسویی میل دارد «جهان امن کودکی » را در بزرگسالی نیز تجربه کند ، جهانی که دیگران مسوول زندگی و مراقبت از ما بودند و می توانستیم به آنان تکیه کنیم و از آنان متوقع باشیم . درست است که در جامعه ی فئودال دخترمجبور است به ازدواج با شوهری که پدر یا حتی پدربزرگ برایش انتخاب کرده اند رضایت دهد و پسر مجبور است شغل پدر را ادامه دهد ولی در قبال این آزادی از دست رفته ، آنان دنیای امنی را دارند که در آن همان پدر و پدر بزرگ مسوولیت حل مسائل زندگی آنان را نیز به دوش می کشند . هرگاه جامعه ای احساس امنیت می کند خواستار آزادی می شود و هرگاه جامعه ای احساس نا امنی کند از آزادی می گریزد !
« توسعه اقتصادی » ساختارهای اقتصاد « فئودال » را می شکند تا ساختارهای جدید اقتصاد صنعتی را بنا نهد .
در یک فرایند توسعه ی متوازن ، فرهنگ و اقتصاد چنان هم نوا تغییر می کنند که همانطور که به تدریج پارادایم های جهان قبل فرو می ریزند پارادایم های جهان نو جای آنها را می گیرند در نتیجه « دنیای امن توده » به هم نمی ریزد .
چنین فرایند توسعه ای را در انگلستان شاهد بودیم .
اگر در جامعه ای بنیادهای اقتصادی فئودالی بر بقای خود پافشاری کنند در حالی که فرهنگ تغییر کرده باشد « انقلاب » یا « جنگ » اجتناب ناپذیر می گردد همانطور که ورود فرانسه به اقتصاد صنعتی از گذرگاه انقلاب 1789 و ورود روسیه به اقتصاد صنعتی از گذرگاه انقلاب 1917 بود .
دو جنگ بزرگ جهانی نیز معبری بودند که کل اروپا « اریستوکراسی » فئودالی را بازنشسته کند و « تکنوکراسی » صنعتی را به جای آنها بنشاند . از سوی دیگر ، توسعه ی اقتصادی سریع بدون زمینه سازی های فرهنگی نیز باعث ایجاد
« انقلاب های ارتجاعی » می گردند . انقلاب 1357 ایران یکی از نمونه های انقلاب های ارتجاعی بود . تفاوت انقلاب های ارتجاعی با سایر انقلاب ها این است که این قبیل انقلاب ها یک ملت را به چند دهه و چه بسا چند سده عقب برمیگردانند .
برنامه ی توسعه ی اقتصادی سریع و صنعتی شدن پرشتابی که شاه با حمایت دوستان آمریکایی اش برای رسیدن به «دروازه ی تمدن بزرگ » تحت عنوان « انقلاب سفید شاه و ملت » آغازکرده بود بسترفرهنگی مناسبی نداشت و در نتیجه منجر به « تفکر نوستالژیک » در روشنفکران و نخبگان فرهنگی جامعه شده بود به گونه ای که برخلاف تحصیلکرده های دهه های 20 و 30 ، تحصیلکرده های دهه های 40 و 50 درگیر افکار ارتجاعی مذهبی شده بودند .
مقایسه کنید امثال بزرگ علوی ، صادق هدایت و محمد علی جمال زاده را با جلال آل احمد ، دکتر شریعتی و مهندس بازرگان.
«نوستالژی » جامعه ای که « با سرعت غیر مجاز » صنعتی شده بود از یک سو و مذهب زدگی نخبگانی که هدایت جامعه را بر دوش داشتند از سوی دیگر منجر به فاجعه ای تاریخی شد که در آن جامعه ی ایران که لیاقت این را داشت که پس از حکومت مشروطه ی سلطنتی ، فضای آزادتر و انسانی تر (اومانیستی ) جمهوری دموکراتیک را تجربه کند به دوران خلافت عربی بازگشت نماید و« سقیفه ی بنی ساعده ای » به نام خبرگان عهده دار« کشف » ولی امر مبسوط الید تام الاختیار می باشد !
فاجعه ی دومی که پس از انقلاب 1357 در کشور ما رخ داد نیز با یک توسعه ی اقتصادی پرشتاب دیگر مرتبط است :
« دوران سازندگی »
هاشمی رفسنجانی با افکار شبیه شاه ، دو دهه پس از انقلاب ، دوباره بدون آماده ساختن فرهنگ جامعه ، حرکت جدید صنعتی شدن را آغاز کرد و دوباره همان داستان تکرار شد :
« تئوکراسی » اشرافی ( روحانیون صاحب دربار! ) وشرکای اقتصادی آنها
( جامعه ی روحانیت مبارز ، جامعه ی مدرسین حوزه ی علمیه قم ، آستان قدس رضوی ، حزب موتلفه ، انجمن اسلامی بازار و ... ) که حاضر نبودند قدرت و ثروت را به « تکنو کرات ها » واگذار کنند دومین حرکت ارتجاعی را سازماندهی کردند :
« اتحاد تاکتیکی » با نظامیان و تربیت نیروهای شبه نظامی ( میلیشیا ) و ایجاد « دخمه های » امنیتی ازیک سو و « تصرف » مراکز فرهنگی و رسانه ای ازسوی دیگر .
حرکت اول ، مانور « اشراف اموی ! » برای سرکوب نخبگان و مهاررقبا بود و حرکت دوم تاکتیک آنان برای تحمیق توده ها .
محصول چنین برنامه ای حکومت نظامی – امنیتی موجود بود .
دانستن این که ما چگونه به اینجا رسیدیم ، قدم اول برای تامل درباره ی این است که چه باید کرد .
در پایان لازم به ذکر است که با این که دو نظریه ی فوق به ظاهر فرایند های متفاوتی را مطرح می نمایند امکان این که هر دوی این فرایندها همزمان رخ داده باشند نیز غیرممکن نمی باشد .
بگذارید نوشته ام را با این نتیجه گیری به پایان ببرم که با این داستان ،
« جنبش سبز » رسالتی تاریخی و جهانی بر دوش دارد و صبر و پایداری سبزها باید با « طول تاریخ » و « عرض جغرافیا » رقابت کند . پس :

« صبورانه سبز باشید »

روشنفکر وتوده

2010-08-20T04:31:00.000-07:00

« اچ.جی.ولز » درکتاب علمی – تخیلی اش « بعد چهارم » آینده ی اندوهباری را برای جامعه ی بشری ترسیم کرده است . در پیش بینی او ، گسست بین طبقات اجتماعی چنان شدید است که « مسافر زمان » در مواجهه با آن جامعه احساس می کند نه با طبقات اجتماعی مختلف بلکه با گونه های جانوری متفاوتی آشنا می شود . یکی از این گونه ها موجودی لطیف ،مهربان و زیباست که در آفتاب و نور زندگی می کند و گونه ی دیگرموجودی نیمه حیوان - نیمه انسان است که درغارهای تاریک زیرزمینی زندگی می کند و فقط نیمه شب ها ازغار بیرون می آید و اگرموجودی ازگونه ی اول را ببیند او را می درد و می خورد !


                                        * *   *

حکومت های تمامیت خواه ، برای حفظ و توسعه ی قدرت ، تلاش می کنند رابطه ی بین « روشنفکر » و « توده » را قطع کنند . وضع جامعه ای که قربانی چنین سیاستی شده باشد همچون وضعیت بدنی است که ارتباط آن با سطوح متفکر ( عالی ) مغزقطع شده باشد . مغز به تفکر و تخیل ادامه می دهد اما تفکر و تخیل او بربدن تاثیری ندارد . بدن به حیات نباتی و واکنشی خود می پردازد بدون اینکه رفتار هدفدار و طراحی شده ای بروز دهد .
درجامعه ی استبداد زده ، حکومت بین روشنفکر و توده حائل می شود ، نتیجه این است که جامعه به دو « گونه » تقسیم می شود :
1- اقلیتی اندیشه ورز ، هنرمند و اخلاق مدار که گرچه می توانند در راحتی و رفاه زندگی کنند دغدغه ی توده را دارند .

2- همان « توده » که حتی دغدغه ی خودشان را هم ندارند ، واکنشی و عادتی زندگی می کنند و فارغ از اندیشه و هنر و اخلاق به زندگی نیمه حیوانی - نیمه انسانی قانع اند و چه بسا که در مقابل « پاداشی »حاضر به دریدن گونه ی اول نیز باشد!

                                        *   *   *

برای اجتناب از چنین فاجعه ای ضروری است که روشنفکران در دیواری که حکومت بین آنان و توده ایجاد کرده است رخنه ایجاد کنند .
تبدیل مطالب و مقالات اینترنتی به نشریات کاغذی و توزیع وسیع آنها ، طراحی پیامک های آگاه کننده و نشر آنها و ایجاد هسته های مطالعه و گفتگو برای سطوح پایین تر فرهنگی - اجتماعی از روش های ساده و در دسترس برای این منظورند .

تجربه هاتان را با دیگر دوستان به اشتراک بگذارید .

آیت الله خمینی: بتی که شکست

2010-08-13T04:22:00.000-07:00

9-8 ساله بودم که انقلاب 1357 پیروزشد . با آن که هرچه تلاش کردم نتوانستم «عکس آیت الله خمینی را درماه ببینم » ، باور کردم که میلیون ها نفر آدم بزرگ اشتباه نمی کنند وحتما خمینی « نایب الامام » است .

به سرعت « نایب الامام » به « امامت » ارتقاء یافت و نامش با سه صلوات همراه شد . بمباران تبلیغاتی مقدس سازی این امام جدید آنچنان درمدارس و رسانه ها سنگین بود که تا چند دهه « تفکر نقاد » من درمقابل نام و « تمثال » ایشان از کار می افتاد و « امام خمینی » را پیری روشن دل و الهی می دیدم که با « دیگران » تفاوتی از زمین تا آسمان دارد و اگر دراین حکومت خیانت و جنایتی صورت میگیرد قطعا دامن این« امام » به آن آلوده نیست.
سال ها گذشت تا از« افسون» وردهای نامقدسی که در کودکی و نوجوانی ام تفکر نقادم را فلج کرده بود رهایی یابم و بتوانم مروری بر عملکرد ایشان داشته باشم .
شما دوستان را نیز در مرور خود سهیم می کنم .

1- بی اطلاعی و نادانی
در همان ماههای اول پیروزی انقلاب ، خانم «اوریانا فالاچی » خبرنگار ایتالیایی به ایران می آید و با مهندس بازرگان و آیت الله خمینی مصاحبه می کند . این مصاحبه ها در کتاب « گفتگو با تاریخ » چاپ شده اند اما در چاپ های اخیر این کتاب بخش هایی از آنها سانسور شده اند .
دربخشی از این مصاحبه اوریانا فالاچی در مورد مخالفت آیت الله خمینی با موسیقی از او می پرسد :« آیا از نظر شما موسیقی بتهوون ، باخ و موتزارت اشکالی دارد ؟» پاسخ آیت الله خمینی این است : « من این کسانی را که می گویید نمی شناسم .اگر موسیقی آنها موسیقی جنگی است اشکال ندارد . اگر به جزموسیقی جنگی باشد اشکال دارد !»
همین چند جمله نشان می دهد که ایشان از حداقل اطلاعات در مورد دنیای اندیشه و هنر بی بهره بوده اند و تنها هنر را در خدمت تهییج مردم برای جنگیدن مباح می دانسته اند .
در ادامه ی مصاحبه فالاچی درباره ی محاکمه های بدون وکیل و اعدام های بدون طی شدن مراحل قانونی می پرسد . ایشان به جای این که به مساله ی به این مهمی حساس باشند و ازفالاچی مستنداتش را بخواهند به سرعت پاسخ می دهند : « دروغ است ،همه اش دروغ است ، اینها را برای ما می سازند ! » و وقتی فالاچی تاکید می کند که اسنادی در حمایت ازادعایش دارد پاسخ آیت الله خمینی این است که « چنین چیزهایی پیش می آید ! همه جای دنیا پیش می آید !»
آیت الله ، نه تنها با اندیشه و هنر بین المللی بیگانه بود که حتی از تاریخ ایران نیز بی اطلاع بود . وی در11 اسفند 1357 در سخنرانی ای در مدرسه ی فیضیه ی قم می گوید : « بیرق ایران نباید بیرق شاهنشاهی باشد . آرم های ایران نباید آرمهای شاهنشاهی باشد . از همه ی ادارات باید این بیرق سه رنگ منحوس برداشته شود . باید این شیر و خورشید منحوس محوشود .» آیت الله خمینی نمی دانست که شیر و خورشید پرچم ایران نمادی از اسدالله الغالب است و به نشانه ی مذهب رسمی تشیع 500 سال بر علم های ایران نقش می شده است و ربطی به شاهنشاهی بودن ایران نداشته است .
2- استفاده ازسلاح «تکفیر» به جای «گفتگو»
زمانی که آیت الله بهشتی به عنوان رئیس دیوان عالی کشور لایحه ی قصاص را به مجلس فرستاد ، گروهی از احزاب سیاسی از جمله جبهه ی ملی این لایحه را مغایر با حقوق بشر تشخیص دادند و در اعتراض به آن، اعلام تجمع نمودند .
آیت الله خمینی بلافاصله در سخنرانی ای که همان روز داشت اعضای این گروهها را«تکفیر» نمود ! او به آنها مهلت داد که تا اخبار ساعت 2 حرفشان را پس بگیرند در غیر این صورت کافرند ! می دانید که کافر شدن یک مسلمان (ارتداد) باعث می شود که او محکوم به مرگ گردد . بنابراین آیت الله خمینی احزابی را که طبق قانون در یک فضای مسالمت آمیز اقدام به اعلام نظر می کنند به مرگ تهدید می کند !

3- رفتار واکنشی و بی هدف
ماجرای اشغال سفارت آمریکا یکی ازپرهزینه ترین وقایع برای ملت ایران بوده است . چگونگی این ماجرا شنیدنی است . گروهی از گروههای کمونیست و طرفدار اتحاد جماهیر شوروی چند روز قبل از ماجرای 13 آبان به سفارت آمریکا حمله می کنند و چند ساعت آن را اشغال می کنند . پلیس موفق می شود کنترل اوضاع را به دست بگیرد و این افراد را از سفارت اخراج کند . کمونیست ها چند روز بیرون سفارت آمریکا تجمع می کنند و ضمن شعارهای ضد آمریکایی خواستار تعطیلی سفارت آمریکا می شوند . قرار می شود گروهی از دانشجویان مذهبی برای کمک به پلیس و جلوگیری ازاشغال سفارت در آن مکان تجمع کنند . این دانشجویان «پیرو خط امام » درواقع برای کمک در حفاظت سفارت به آن مکان برده می شوند ولی کمونیست ها موفق می شوند با تحریک عواطف آنها شرایطی فراهم کنند که همان« محافظین» که عنوان «مرابطون» (یعنی دیده بانان ، رصد کنندگان ) را برگزیده بودند برای اثبات این که ضد امپریالیست تر ازکمونیست ها هستند به سفارت حمله کنند و کارکنان آن را گروگان بگیرند .
غیر قانونی بودن و بی هدف بودن رفتار این دانشجویان احساساتی ، دولت موقت منتخب آیت الله خمینی را بهت زده کرده بود اما آیت الله خمینی ضمن تایید این رفتار برنامه ریزی نشده و تکانشی آن را انقلاب دوم نامید !
«محمد حسنین هیکل» روزنامه نگار معروف مصری در کتاب «ایران،روایتی که ناگفته ماند» شرحی از این واقعه را می آورد که خواندنی است .

4-جنگ طلبی و واقعیت گریزی
روزنامه های سالهای 1358 و 1359 نشان میدهد که آیت الله خمینی به جای تلاش به برقراری رابطه ی دوستانه با کشورهای اسلامی ، از ابتدای پیروزی انقلاب ، تحت نام صدور انقلاب اقدام به تحریک ملت های اسلامی به سرنگونی حکومت های «مرتجع» شان می نمود . تیتر صفحه ی اول یکی از شماره های روزنامه ی کیهان آن روزها (که این روزها در ایمیل ها دست به دست می شود ) این است : «امام خمینی ارتش عراق را به شورش علیه حکومت دعوت کردند !»
تاکنون کمتر به این موضوع پرداخته شده که رفتار خارج ازعرف بین المللی آیت الله خمینی چقدر زمینه ساز جنگ8 ساله شد . در جنگ طلب بودن و شخصیت بیمار صدام حسین شکی نیست ولی در این که بدون چنین محرک هایی از سوی آیت الله خمینی صدام باز هم به ایران حمله می کرد می توان تردید روا داشت .
5- بی ثباتی در نظر ، لجاجت در عمل
اظهار نظرهای بی ثبات و متناقض آیت الله خمینی در زمینه های مختلف نشان می دهد که ایشان فاقد یک چارچوب فکری منسجم بوده اند. در کتاب ولایت فقیه آیت الله خمینی طی 82 صفحه ای که به حکومت اسلامی اختصاص یافته است 37 بار از حد زدن و قصاص یاد شده در صورتی که حتی در یک مورد هم به امور فرهنگی ، اجتماعی و اقتصادی اشاره نشده است !
نظریه ی ولایت فقیه ایشان که در نجف تنها محدود به جمع آوری خمس و زکات و اجرای حدود شرعی ( شلاق و قطع دست و سنگسار ) بود ، با به دست آوردن قدرت تغییر شکل داد و سرانجام بر احکام اولیه نیزولایت یافت . در سال 1356 ولی فقیه قرار بود نقش ناصح و ناقد دولت را داشته باشد ولی در سال 1366 ولی فقیه در « ولایت تشریعی» قدرتی برابر با پیامبر یافت !
علاوه بربی ثباتی ایشان در نظریه های کلی دینی و سیاسی که در مسائلی همچون «حدود و حقوق ولایت فقیه» ،« مساله ی موسیقی» ، «مساله ی بلاد کبیره» و... مشهود است نظر ایشان راجع به اشخاص نیز کاملا بی ثبات بود .
در مراسم تنفیذ حکم ریاست جمهوری بنی صدر ، آیت الله خمینی در وصف او گفت که« در قلب ملت جای دارد چراکه مسلمان و متعهد و انقلابی است» ولی هنگامی که مجلس شورای اسلامی رای به عدم کفایت سیاسی وی داد آیت الله گفت که ازابتدا هم می دانسته که او مناسب نیست ! در مورد آیت الله العظمی منتظری ، اعضای نهضت آزادی و صادق قطب زاده نیز نمونه های بارز این بی ثباتی را می بینیم .
برعکس، آیت الله در عمل لجوج و انعطاف ناپذبر بود . میانجی گری دهها تن از سران کشورهای اسلامی که طبق نص صریح قرآن برای ایجاد صلح بین دو طائفه ی مسلمان ایران و عراق پیشقدم شده بودند را نپذیرفت . هاشمی رفسنجانی در گفتگوهایش با دکتر صادق زیباکلام که در کتاب «هاشمی بدون روتوش» آمده است نمونه هایی می آورد از مواردی که آیت الله خمینی برخلاف اجماع مدیران اجرایی بر رای خود پافشاری می کند و هیچکس نمی تواند او را به تامل و تجدید نظر وادارد !

***
مرور دقیق رفتار و گفتار این «رهبر تاریخی» نشان می دهد که ایشان کاملا احساس مدار و شمی تصمیم می گرفته و در واقع بدون داشتن« قطب نما »و «نقشه» سکان هدایت کشتی یک ملت را به دست گرفته بوده است .توفیق ایشان در به دست آوردن مقبولیت عام نه در درایت و خردمندی او بلکه در هماهنگی او با طرحواره های غلط تاریخی این ملت بوده است . او بر روان نژندی های تاریخی ما سوار شد و ما را به یک پسرفت فرهنگی اسفناک راهنمون شد .
می گویند هر انقلاب دو مرحله دارد : مرحله ی ویرانگری و مرحله ی سازندگی .
این جمله منسوب به مرحوم آیت الله طالقانی است که« آیت الله خمینی برای ویرانگری رهبرمناسبی بود ولی برای سازندگی نه !»
شاید لازم بود که آیت الله خمینی در 22 بهمن 1357 بازنشسته شود ، پیش از آن که بذرجنون قدرت خامنه ای و نیرنگ بازی احمدی نژاد را بکارد !

این یعنی جهانی شدن

2010-08-13T04:16:00.000-07:00

یک قاشق قهوه ی «دیویدوف» آلمانی که تحت نظارت یک کمپانی سوئیسی تولید شده را در فنجانم میریزم و آب جوش را از سماور داخل فنجان باز میکنم . پیپ مارک « بیگ بن » هلندی ام را از توتون « کاپتان بلک رویال» آمریکایی پر میکنم و با یک فندک چینی آنرا روشن میکنم.

از شبکه ی «آر.ام.اف » که از روسیه پخش میشود ، موزیک کلاسیکی را گوش میکنم که یک گروه ارکستر سمفونیک در وین آن را مینوازد.
رمان « برادران کارامازوف » داستایوسکی روس را می خوانم در حالی که به نظریه ی « ژاک لاکان » فرانسوی که یک روانکاو بریتانیایی آن را روایت کرده است ، می اندیشم.
موبایل « نوکیا»ی فنلاندی ام که در هندوستان ساخته شده است ، پیامی از دکارت فرانسوی برایم می آورد در حالی که ذهنم پر است از روایت « یوستین گرودر» نروژی راجع به زندگی....
این یعنی جهانی شدن !
اما این همه ی جهانی شدن نیست ، جهانی شدن ابعاد دیگری هم دارد :
تلاش حکومت نظامی امنیتی حاکم بر ایران برای دست یابی به سلاح اتمی باعث شده است که اروپایی ها نقض حقوق بشر در غزه را فراموش کنند.
ژست های تو خالی اقتدار همین ژنرال - بازجوهای ایرانی باعث شد آمریکا از استقرار سپر دفاع ضد موشکی اش در لهستان چشم پوشی کند و روسیه سهم بیشتری از نفت دریای خزر بدست آورد.
جنایات این حکومت نظامی در خیابان ها ی تهران ودر کهریزک و اِوین ، باعث شده که «بنیاد گرایان اسلامی» که به دنبال تأسیس حکومت دینی در کشور های مسلمان بودند حنایشان دیگر رنگی نداشته باشد و سرکوب شیعیان یمن را دیگر کسی محکوم نکند.
پرچم ضد صهیونیستی اکنون در دست ترکیه است تا با چاشنی اسلام گرایی ، رؤیا های امپراطوری عثمانی و پان ترکیسم خود را دنبال کند.
شاید « جنبش سبز» تا یک دهه ی دیگرهم نتواند تخت ضحاک را فرو اندازد اما در دنیایی که همه چیزش به هم بسته شده است ، جنبش سبز جهان را ازکابوس تکرار حکومت های ایدئولوژیک می رهاند ، برخورد تمدن های « ساموئل هانتیگتون» را در سطح برخورد حکومت ها فرومی کاهد و نظریه ی « فرانسیس فوکویاما » را تایید می کند که « لیبرال دموکراسی » آخرین لنگرگاه تمدن بشری است.
این یعنی جهانی شدن !

درباب حکومت

2010-08-13T04:12:00.000-07:00

1- در حدود سال 1680 ميلادي (330 سال پيش) جان لاک فيلسوف انگليسي، « دو رساله درباب حکومت » را به نگارش درآورد. او در اين کتاب نظرية «حق الهي پادشاهان» را نقد نمود و به اين نتيجه رسيد که حق حکومت يک «قرار داد اجتماعي» است و نه يک «حق الهي»، بنابراين مردم تا زماني موظف به اطاعت از حکومت‌‌اند که حکومت در چار چوب قرار داد اجتماعي به مردم خدمت نمايد. در غير اينصورت مردم حق دارند – و بلکه وظيفه دارند – که حاکمان را از قدرت خلع نمايند.

2- در سال 1285 هجري شمسي (يکصد و چهار سال پيش) «قيام مشروطه» در ايران به پيروزي رسيد. معناي «مشروطيت» همان است که در رسالة حکومت «جان لاک» آمده است: قدرت حاکمان «به شرطي» قابل قبول است که آنان در چارچوب يک قرار داد اجتماعي عمل نمايند. نام اين قرار داد اجتماعي را «قانون» مي‌گذاريم. اگر قرار باشد حاکمان، خود، قانون را معين نمايند و خود، مسئول ارزيابي رعايت قانون باشند، طبيعي است که کلّ اين ماجرا پوچ و مضحک خواهد بود. به همين دليل بود که در قيام مشروطه مردم خواستار تأسيس «مجلس شوراي ملي» و «عدالتخانه» شدند، يعني از سويي چارچوب آن قرار داد اجتماعي (قانون) بايد توسط نمايندگان مردم تعيين گردد و از سوي ديگر نهادي مستقل از حکومت بايد تبعيت حاکمان از قانون را مورد ارزيابي قرار دهد.

3- موضوع «استقلال قوا» به اين معناست که افرادي که در موضع قدرت قرار دارند (قوة مجريه)، «مبسوط اليد» نباشند بلکه در چارچوبي که نمايندگان مردم (قوة مقننه) معين مي‌کنند حق اعمال قدرت داشته باشند و نهاد مستقل ديگري (قوة قضائيه) نيز بر تخلفات صاحبان قدرت قضاوت نمايد و آنان را در صورت تخلف از آن چارچوب مجازات کند.

4- وجود نهادي به نام «رهبري» که هم نمايندگان مردم (نمايندگان مجلس) بايد از گزينش منصوبين او (شوراي نگهبان) عبور کنند و هم رئيس قوة قضائيه توسط او تعيين مي‌گردد به خودي خود نقض کنندة اصل «استقلال قوا» است و باعث مي‌شود که «حقوق مردم» محدود به چارچوبي شود که حکومت تعيين مي‌کند نه اين که «حدود حکومت » توسط چارچوبي که مردم تعيين مي‌کنند معين گردد!

5- حال اگر اين نهاد (رهبري نظام) پا را از اين حد نيز فراتر گذارد و چنان خود را «مبسوط اليد» و «صاحب اختيار مردم» بداند که به خود اجازه دهد پيش از ارزيابي صحت انتخابات توسط نهاد قانوني منصوب خود او (شوراي نگهبان) و قبل از رسيدگي به شکايات و گزارشات، صحت انتخابات را تأييد نمايد و يا توسط رئيس مجلس به نمايندگان مجلس پيام بفرستد که به وزراي پيشنهادي رأي مثبت بدهند و يا از رئيس جمهور بخواهد که انتخاب معاونين و وزرايش را با نظر او هماهنگ کند ما با يک فاجعه در نظام سياسي جامعه مواجهيم و آن اين که يک دستگاه عريض و طويل بوروکراسي، قانون گذاري، کارشناسي، نظارت و غيره در نهايت بايد موافق نظر «يک فرد» عمل نمايد در غير اينصورت تصميمات آن «وتو» خواهد شد! جالب اينجاست که در اين نظام سياسي عجيب و غريب حتي کساني که قرار است بر درستي عملکرد رهبر نظارت نمايند (مجلس خبرگان) نيز بايد از فيلتر گزينش منصوبين همين رهبر (شوراي نگهبان) بگذرند! در واقع «پادشاه» حق اين را مي‌يابد که خود تعيين کنندة افرادي باشد که قرار است بر درستي کار او نظارت کنند!

6- «جنبش سبز» به تعداد کساني که در آن سهمي دارند تعريف دارد و هيچکس نمي‌تواند ادعا کند که صاحب اين حق است که هدف و روش آن را تعريف نمايد. من به ميزان اندک سهمي که در اين جنبش دارم اجازه مي‌خواهم اين هدف را براي جنبش سبز پيشنهاد نمايم: «بازگشت به مشروطيت»

7- نظام‌هاي سلطنتي زيادي در جهان وجود دارند که به شيوة دموکراتيک اداره مي‌شوند همچون سوئد، دانمارک و بريتانيا. بنابراين وجود پادشاهي که نماد وحدت ملي باشد و در مراسم آئيني و تشريفاتي نقش داشته باشد مغايرتي با «مشروطيت» ندارد خواه اين پادشاه تاج بر سرگذارد و خواه عمامه. اصلاح طلباني که پيش از انقلاب از شاه مي‌خواستند «سلطنت نمايد، نه حکومت» مي‌دانستند که چنين تمهيدي هم به نفع حقوق ملت است و هم به نفع خود شاه که مجبور نيست باري را که فوق طاقت يک فرد است به دوش کشد. هيچ فردي حاضر نخواهد بود چنين بار سنگيني را به دوش کشد مگر اين که دچار جنون خود بزرگ بيني (مگالومانيا) باشد، «شاه» ثابت کرد که دچار چنين مشکلي است!

امروز نيز همان داستان تکرار مي‌شود!

«هستی» گرچه«صبور»است اما «فراموشکار» نیست

2010-08-13T04:10:00.000-07:00

از زمستان 1299 هجری شمسی که رضا خان قدرت را به دست گرفت تا تابستان 1330 که طرفداران دکتر محمد مصدق را به گلوله بستند،کمتر کسی به عدم مشروعیت حکومت پهلوی فکر میکرد.

به جز افراد نادری چون مرحوم مدرس،مرحوم فرخی و مرحوم میرزاده ی عشقی که از همان اوایل،روحیه ی دیکتاتوری را در رضا خان تشخیص داده بودند،سایر نخبگان یا به وجود چنین
روحیه ای حساس نبودند و یا اصولا تصور میکردند «مردم ایران باید چوب بالای سرشان باشد.»
در واقع در سی سال اول حکومت پهلوی ، کمتر کسی به نفی این حکومت می اندیشید.در مقابل اکثریتی که در برابر حکومت پهلوی خاضع و مطیع بودند،اقلیتی قرار داشتند که به «نقد» حکومت میپرداختند.نه مذهبی ها،همچون آیت الله العظمی بروجردی و آیت الله کاشانی و نه ملّی گراها ، همچون دکتر مصدق و دکتر فاطمی ، تا آن زمان مشروعیت حکومت پهلوی را زیر سوال نبرده بودند.
در فاصله ی 30 تیر 1330 تا 28 مرداد 1332 بود که مشروعیت پهلوی ها زیر سوال رفت. شروع ماجرا با کشتار تظاهر کنندگانی بود که به نفع دکتر مصدق به خیابان ها آمده بودند و پایان ماجرا با کودتایی بود که منجر به ساقط شدن دولت دکتر مصدق و بازگشت شاه به قدرت شد. به ظاهر همه چیز پایان یافت : دکتر مصدق تا پایان عمر در تبعید و انزوا به سر برد ، دکتر فاطمی اعدام شد ، فدائیان اسلام تیر باران شدند و فضای نظامی – امنیتی منجر به سکوتی گسترده و سنگینی گشت . پهلوی ها درک نکردند که ماجرای «عدم مشروعیت»،ماجرایی نیست که با سرکوب و کشتار قابل حل و فصل باشد . بذر عدم مشروعیت حکومت پهلوی که در سال 1330 کاشته شد ، در خرداد 1342جوانه زد و میوه ی آن در زمستان 1357 چیده شد.
خاطرات «احسان نراقی » که در دوسال آخر حکومت پهلوی با محمد رضا پهلوی ملاقات هایی داشت نشان میدهد که شاه چنان به فضای امنیتی و سکوت ظاهری جامعه دل خوش کرده بود که اساساً شگفت زده شده بود که چه اتفاقی رخ داده است! شاه حوادث کشور را به انگلیسی ها نسبت می داد و بار ها گفته بود این رسانه های خارجی هستند که مسائل جزئی ایران را اغراق آمیز منتشر می کنند. او از شرکای غربی خود گله داشت که چرا جلو ی رفتار تحریک آمیز روزنامه نگاران شان را نمی گیرند !
پیشنهاد میکنم کتاب «از کاخ شاه تا زندان اوین»احسان نراقی را بخوانید . این کتاب را نشر رسا منتشر کرده است. با خواندن این کتاب شاید شگفت زده شوید که چقدر تاریخ استعدادِ تکرار دارد!
محمد رضا پهلوی تصور کرده بود اگر اکثریت جامعه خاموش و بی تفاوت به نظرمی رسند و بسیاری از نخبگان هم حقوق بگیر دستگاه حکومت شده اند اوضاع کاملاً رو به راه است . او به فریاد های «جاوید شاه» مردمی که برای استقبال او «طاق نصرت»می بستند وخیابان ها را با قالی مفروش میکردند اعتماد کرده بود وکرنش تیمسارهایی که تعظیم میکردند و دست او را می بوسیدند به او اعتماد به نفس غریبی داده بود!
مصا حبه های شاه در 2-3 سال آخر حکومتش نشان میدهد که او داعیه ی «مدیریت جهانی»درسرداشت و به خبرنگاری گفته بود این رفقای چشم آبی ما حکومت کردن بلد نیستند!
شاه قصه هایی را که زمانی برای کسب مشروعیت از عوام ساخته و پرداخته بود خودش هم باور کرده بود ، خودش را «نظر کرده»میدانست و باور داشت که «حضرت ابوالفضل» حامی اوست .
شاه،جوخه های اعدام،شکنجه گاه های ساواک و باج هایی را که به قدرت های خارجی می داد فراموش کرده بود امّا جایی از جهان،بایگانی عجیب و غریبی وجود دارد که هیچ چیز در آن گم نمی شود.
هر کس کتاب «آخرین سفر شاه»از«ویلیام شوکراس»را بخواند وخفّتی را که شاه پس از یک عمر شاهزاده بودن و شاهنشاه بودن ، در اواخر عمرش تحمل کرد مرور کند ناگزیر به این نتیجه خواهد رسید که «هستی» گرچه«صبور»است اما «فراموشکار» نیست.

پشت نقاب

2010-08-13T04:04:00.000-07:00

در ماههای اول انقلاب گروهکی با اقدام به ترور بزرگان انقلاب خود را به جامعه معرفی کرد. از جمله شهدای اقدامات تروریستی این گروه حاج مهدی عراقی و پسرش حسام و استاد مرتضی مطهری بودند. شهید عراقی از نزدیکان امام خمینی از اوایل نهضت بود واستاد مطهری ریاست شورای انقلاب را بر عهده داشت. فرد دیگری که هدف حمله تروریستی این گروه قرار گرفت هاشمی رفسنجانی بود که از این حمله جان سالم به در برد. این گروهک خود را " گروه فرقان" نامید. گروهک فرقان نام خود را از یک اصطلاح قرآنی گرفته بود که معنای آن جدا کننده حق و باطل است . این گروهک علاوه بر ترورهای فیزیکی هدف دیگری را نیز دنبال کرد و آن ترور شخصیت معلم انقلاب دکتر علی شریعتی بود. به اعضای گروه فرقان آموخته بودند که در صورت دستگیری در اعترافاتشان بگویند تحت تا ثیر افکار دکتر شریعتی اقدام به این ترورها کرده بودند. اما نکته ظریفی توطئه بودن این اعترافات را بر ملا ساخت . تروریست ها می گفتند ما تحت تا ثیر کتاب های "علی شریعتی" این اقدامات را انجام داده ایم.می دانیم که هیچیک از طرفداران "دکتر شریعتی" او را "علی شریعتی" نمی نامید ند . کسانی که سالها با "دکتر"مخالف بودند و حتی علیه او کتاب می نوشتند او را "علی شریعتی" می نامید ند.آنها کسی نبودند جز اعضای "انجمن حجتیه" ! " انجمن حجتیه" شاخه ای از دستگاه امنیت رژیم شاه (ساواک) بود که در حوزه های علمیه و محافل مذهبی نفوذ کرده بود تا نهضت اسلامی را منحرف سازد. انجمن حجتیه چنین تبلیغ می کرد که مانع اصلی در برابرظهور امام زمان(ع) وجود فرقه بها ئیت است بنابراین اعضایش را توجیه می کرد که تنها وظیفه مذهبی اجتماعی آنها تلاش برای مبارزه با بهائیان است. سران انجمن حجتیه به این بهانه مبارزه با رژیم پهلوی را تخطئه می کردند. علاوه بر این , انجمن حجتیه به عنوان کانال اطلاعاتی ساواک در حوزه های علمیه و محافل مذهبی انقلابیون را به ساواک معرفی می کرد .

با سقوط رژیم شاه ومتلاشی شدن ساواک ، سران انجمن حجتیه به دلیل این که چهره های مذهبی و روحانی بودند توانستند چهره ی خود را مخفی نمایند و نه تنها همچون سایر ساواکی ها شناسایی و دستگیر نشدند که توانستند در نهاد های انقلابی مهمی همچون وزارت اطلاعات و قوه ی قضائیه نفوذ کنند . این گروه همان کسانی هستند که امام خمینی آنها را طرفداران "اسلام آمریکایی" نامید و آنها را در مقابل "اسلام ناب محمدی" قرار داد .
"گروه فرقان" شاخه ی نظامی انجمن حجتیه بود و "گروهک مدرسه ی حقانی" شاخه ی نفوذی آن است که توانسته تاکنون یه حیات خود ادامه دهد . سالهاست که وزارت اطلاعات – که وزیرآن به طورمستقیم با نظررهبرتعیین می شود – توسط اعضای گروهک حقانی اداره می شود .
"علی فلاحیان" ، "علی یونسی" و "محسنی اژه ای" ازچهره های شناخته شده ی این گروهک هستند . "روح الله حسینیان" که سالهاست رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی است و اکنون نماینده ی مجلس نیز هست از کسانی است که بی مهابا ازعناصرمجری قتل های زنجیره ای دفاع کرد . "مصباح یزدی" که تئورسین این گروهک است با مدیریت مرکز آموزشی پژوهشی امام خمینی بودجه های کلانی را در دست دارد و جالب اینجاست که رفت و آمد زیادی نیزبه انگلستان دارد !
پس از درگذشت آیت الله علی مشکینی ، ریاست قبلی مجلس خبرگان ، گروه مصباح تلاش زیادی کردند که "مصباح یزدی" ریاست خبرگان را به دست گیرد اما وجود "هاشمی رفسنجانی " مانع از این طرح شد و آیت الله هاشمی رفسنجانی به عنوان ریاست خبرگان معرفی شد .
گرچه ترور هاشمی رفسنجانی توسط گروهک فرقان ناموفق بود و "لابی حقانی" هم نتوانست دست او را در مجلس خبرگان ببندد ، "احمدی نژاد" به عنوان مرید پاک باخته ی مصباح یزدی و مهره ی عملیاتی "انجمن حجتیه" با حمله ی مستقیم به "هاشمی رفسنجانی" درصدد یکدست کردن لایه ی رهبری نظام برآمد . کودتای اخیر ، تنها کودتایی علیه جمهوریت نظام نبود ، بلکه کودتایی در جهت تسلط بر رهبری نظام به طور کامل بود .
جالب است بدانیم که"دکتر مهدی خزعلی" در افشاگری های خود مطرح کرده که "مصباح یزدی" و "احمدی نژاد " خود ، یهودی زاده هستند و "عبدالله شهبازی" پژوهشگر صاحب نام نیز "روح الله حسینیان" را بهائی الاصل می داند !
چهره های پشت پرده ی این کودتا ، همچون "خانواده های مافیا " و " لژهای فراماسونری" گروهی طالب قدرت هستند که برای حفظ و گسترش حیطه ی قدرت و ثروت خود حاضر به معامله با سرویس های اطلاعاتی خارجی همچون موساد و معامله با قدرت های خارجی همچون روسیه هستند .
این گروه فاقد اصول و اخلاق است و تنها هدف آنها دستیابی به قدرت بیشتر است . با پیوستن رسمی رهبرجمهوری اسلامی به گروهک حقانی این سوال مطرح می شود که آیا "پدر خوانده ی " این گروهک مافیایی خود آیت الله خامنه ای است یا او نیز تحت مدیریت پدر خوانده ی دیگری عمل می نماید ؟!